1 План-конспект проведения занятий по обучению мерам пожарной

1
План-конспект
проведения занятий по обучению мерам пожарной безопасности
Тема: «Причина пожаров - детская шалость с огнем»
Цели урока:
-дать представление о причинах и последствиях пожара; об основных
мерах пожарной безопасности; о правилах поведения при возникновении
пожара в доме, школе и способах эвакуации из горящего помещения;
-учить правильным действиям в случае пожара в доме и школе; правилам
эвакуации из горящего здания; прививать навыки осторожного обращения с
огнем;
- воспитать чувство ответственности; уважительное отношение к людям
героических профессий;
План урока для детей 5-11-х классов:
1. Поражающие факторы, причины и последствия пожаров.
2. Правила безопасного поведения при пожаре в доме, школе и способы
эвакуации из горящего здания.
Метод: Лекция
Методические указания: статистика, примеры пожаров, видеоролики на
пожарную тематику.
План-конспект составила:
Главный специалист отдела
информирования и обучения
информирования населения УКПДОПБ
А. Исажанова
2
План-конспект
проведения занятий по обучению мерам пожарной безопасности
Тақырыбы: «Өрттің себебі, балалардың отпен ойнауы»
Сабақтың мақсаты:
-өрттің себептері мен салдары; өрт қауіпсіздігінің негізгі іс-шаралары;
үйде, мектепте өрт шыққан жағдайда өзін-өзі ұстау қағидалары және жанып
жатқан үй-жайдан эвакуациялау тәсілдері жайлы мағлұмат беру;
- үйде және мектепте өрт шыққан жағдайда дұрыс іс-әрекетті; жанып
жатқан ғимараттан эвакуациялау қағидаларын үйрету; оттан сақтану
дағдыларын үйрету;
- жауапкершілік сезімін; ержүрек мамандық иелерін құрметтеуге
тәрбиелеу;
5-11 сынып балаларына арналған сабақ жоспары:
1.
Өрттің зақымдау факторлары, себептері мен салдары.
2.
үйде, мектепте өрт шыққан жағдайда не істеу керектігі және жанып
жатқан ғимараттан эвакуациялау қағидалары.
Тәсілі: Дәріс
Әдістемелік көрсеткіштері: статистика,
тақырыбына арналған бейне материалдар.
Жоспар конспекті жасаған:
ӨҚСБПҚБ Халыққа хабар беру
және оқыту бөлімінің бас маманы
өрт
мысалдары,
өрт
А. Исажанова
3
Министерство внутренних дел Республики Казахстан
Комитет по чрезвычайным ситуациям
Добрый день
уважаемые участники интерактивного урока!
Сегодня Комитетом по чрезвычайным ситуациям Министерства
внутренних дел Республики Казахстан будет проведен урок на тему
«Причина пожаров - детская шалость с огнем».
Давайте приведем статистику прошлого года. За 2014 год в
Республике Казахстан произошло более 15 тысяч пожаров,
материальный ущерб от которых составил более 3 млдр. 219 млн.
тенге. В огне погибли 404 человек, из них 37 детей, 619 человек, из
них 71 детей получили травмы, ожоги и отравления различной
степени тяжести. Сотрудниками противопожарной службы на
пожарах спасено 1417 тысяч человек.
Сегодня почти каждый второй пожар происходит из-за
неосторожного обращения с огнем, каждый третий из-за нарушения
правил пожарной безопасности при устройстве и эксплуатации печей,
каждый четвертый из-за несоблюдения требований правил
устройства и эксплуатации электрооборудования и бытовых
приборов. В целом по стране по вине граждан, не знающих основы
пожаробезопасного поведения, происходит более 70% пожаров.
Приведенные данные свидетельствуют о том, что решение проблемы
пожарной безопасности во многом зависит от повышения уровня
противопожарных знаний.
К сожалению, никто из нас не застрахован от них. Почему же
одни люди выходят из таких ситуаций целыми и невредимыми, а
другие получают серьезные травмы и даже погибают.
О том, как же нужно вести себя в подобных ситуациях и пойдет
речь в данном уроке.
Из-за детской шалости с огнем в республике в 2014 году всего
произошло 571 случаев пожара.
Анализ причин пожаров свидетельствует, что они часто
вызваны отсутствием у детей навыков осторожного обращения с
огнем, недостаточным контролем за их поведением родителей. А в
ряде случаев, халатностью взрослых.
4
Стремление к самостоятельности проявляется в то время, когда
ребенок остается один. В случае пожара они не могут самостоятельно
выйти из запертого помещения наружу. Кроме того, спасаясь от огня
и дыма, дети обычно прячутся в шкафах, под кроватями, столами, в
углах комнаты. Отыскать детей в обстановке развития пожара дело
нелегкое.
Приведем примеры, когда знание и умение действий на пожарах
помогли спасти жизнь близких.
26 декабря 2014 года в городе Семей в поселке Чекоман
произошел пожар в жилом частном доме. По семейным
обстоятельством бабушка оставила 5-летнего внука и его друга 3-х
летнего мальчика, одних дома, не закрыв на ключ входную дверь.
Оставленные без присмотра мальчики начали играть со спичками.
Детская шалость с огнем привела к тому, что в помещении зала начал
гореть деревянный пол, мебель и личные вещи.
Увидев дым и отблески огня через окно своего дома, 14-летний
сосед побежал в соседний дом, услышав крики детей, забежал внутрь
дома. Несмотря на сильное задымление проявил мужество и спас
двоих ребятишек.
20 февраля текущего года ученица 8 класса средней школы
№33 поселка Ленинский сельской зоны г. Павлодара Кабылбек
Зейнеп почувствовав запах дыма, который исходит из квартиры по
соседству сразу же позвонила в пожарную часть и сообщила о
пожаре. Затем, не дожидаясь приезда пожарных, она побежала к
горящему дому. Запертый в квартире четырехлетний мальчик,
отчаянно стучал кулачками по входной двери. Девочка сумела
открыть дверь и вывести ребенка на улицу. Буквально через 5 минут
на место происшествия прибылы пожарные. Бригада центра
медицины катастроф госпитализировала мальчика 2010 года
рождения с диагнозом острое ингаляционное отравление продуктами
горения.
Необходимо отметить, отважные действия павлодарской
школьницы Зейнеп Кабылбек, которая вытащила из огня маленького
мальчика, вызвали большой общественный резонанс.. По сей день в
адрес 14-летней девочки продолжают поступать слова благодарности.
Во всех случаях дети находились без присмотра взрослых.
Баловство малолетних детей со спичками привело к пожарам.
Если в доме (квартире) начался пожар не бойтесь позвать на
помощь взрослых, даже если вы являетесь виновником пожара. А
5
если нет взрослых, позвонить в противопожарную службу по
телефону 101 (112), сообщить точный адрес, что и где горит, свою
фамилию и номер телефона.
Давайте рассмотрим основные меры пожарной безопасности:
Если у Вас есть младшие братья и сестры следите, чтобы они не
играли со спичками и зажигалками, убирайте их в недоступные для
малышей места.
Не нагревайте незнакомые предметы, упаковки из-под порошков
и красок, особенно аэрозольные упаковки.
Не оставляйте включенные в сеть электронагревательные
приборы без присмотра.
Уходя из дома – выключайте электроприборы от сети.
Не
разжигайте
печь
и
костер
с
помощью
легковоспламеняющейся жидкости (бензин, солярка).
Не оставляйте не затушенных костров.
Не поджигайте сами и не позволяйте младшим (братьям,
сестрам) поджигать тополиный пух и сухую траву.
При обнаружении пожара сообщите взрослым и вызовите
пожарных.
Каковы же признаки начинающегося пожара?
Наличие запаха перегревшегося вещества и появление легкого,
сначала едва заметного, а затем все более сгущающегося и
действующего на глаза дыма - это первые верные признаки пожара.
Электрические провода, постепенно нагреваясь при перегрузке,
сначала «сигнализируют» об этом характерным запахом резины, а
затем изоляция воспламеняется и горит или тлеет, поджигая
расположенные рядом предметы, деревянные строительные
конструкции.
Распространению пожара в жилом доме чаще всего
способствуют вентиляционные каналы, окна и двери, через которые
поступает свежий воздух, дающий дополнительный приток
кислорода. Вот почему не рекомендуется разбивать стекла в окнах
горящего помещения и оставлять открытыми двери в соседние
помещения.
Если Вы почувствовали запах дыма, гари, постарайтесь 6ыстро
установить, где находится очаг горения или тления.
6
Что же делать если в Вашей квартире все таки случился
пожар?
При возгорании масла на сковороде необходимо сразу же
плотно закрыть сковороду крышкой и выключить плиту. Нельзя
нести сковороду и заливать горящее масло водой, т.к. произойдет
бурное вскипание, разбрызгивание горящего масла, ожоги рук и лица.
Если в квартире появился неприятный запах горелой изоляции,
отключите общий электровыключатель, обесточьте квартиру. Нельзя
тушить водой аппаратуру, включенную в электросеть! При загорании
телевизора, холодильника, утюга - обесточьте квартиру или
отключите приборы, выдернув шнур из розетки.
Если горение только-только началось, накройте отключенный от
розетки утюг (телевизор) шерстяным одеялом, плотной тканью и
прижмите ее по краям так, чтобы не было доступа воздуха.
Небольшое пламя на обесточенном телевизоре можно залить
водой, но при этом надо находиться сзади или сбоку от телевизора во
избежание травм при возможном взрыве кинескопа.
Также, нередко пожары в быту происходят из-за нарушения
правил пожарной безопасности при эксплуатации газовых приборов это утечка газа, в следствии нарушении герметичности
трубопроводов, соединительных узлов или горелок газовых плит.
Вы, конечно же, знаете, что утечка газа чрезвычайно опасна.
Надышавшись газом, человек может отравиться и даже умереть. Газ
может взорваться и привести к разрушениям и пожару. Достаточно
незначительной искры, чтобы газ вспыхнул. Вот почему с газовыми
приборами нужно обращаться особенно осторожно и всегда
соблюдать правила безопасности.
Поэтому, почувствовав запах газа в квартире:
немедленно выключи конфорки и перекрой газ
если они выключены, проверь, перекрыт ли газовый кран
открой форточку или окно, чтобы проветрить помещение
не зажигай огонь, не включай и не выключай электрическое
освещение и электроприборы
никогда не пытайся обнаружить утечку газа, поднося к
возможному месту утечки горящую спичку или зажигалку
Чтобы избежать несчастных случаев, необходимо при обнаружении
утечки газа сообщить в газовую службу.
Это чрезвычайные правила. Но и повседневные нельзя забывать.
Разогревая или готовя себе еду на газовой плите:
7
не оставляй включенную конфорку без присмотра
следи, чтобы закипающая жидкость — вода, молоко, суп — не
залила газ.
Если это все же случилось, сначала перекрой газ, а потом уже
вытирай плиту
никогда не используй газовую плиту для отопления помещения
не нагружай газовые трубы, не вешай на них одежду, не стучи по
ним.
Если дым и пламя от пожара позволяют выйти из квартиры
наружу
Уходи скорее от огня, ничего не ищите и не собирайте. Покидая
помещение, предупредите всех, кого возможно.
Ни в коем случае не пользуйтесь лифтом — он может стать
ловушкой.
Вредные продукты горения могут скапливаться в комнате на
уровне Вашего роста и выше, поэтому пробирайтесь к выходу на
четвереньках или ползком, так как ближе к полу ниже температура
воздуха и там больше кислорода.
По пути за собой плотно закрывайте двери, чтобы преградить
дорогу огню (дверь может задержать распространение горения более
чем на 10 — 15 минут!); это даст возможность другим людям также
покинуть помещение.
Если дыма много, першит в горле, слезятся глаза —
пробирайтесь, плотно закрывая дыхательные пути какой-нибудь
многослойной хлопчатобумажной тканью, дыши через ткань.
Если дым и пламя от пожара в соседних помещениях не
позволяют выйти наружу
Не поддавайтесь панике.
Если Вы живете в многоэтажном здании, проверьте, есть ли
возможность выйти на крышу или спуститься по незадымляемой
пожарной лестнице.
Если возможности эвакуироваться нет, то для защиты от
высокой
температуры
и
дыма
постарайтесь
надежно
8
загерметизировать свою квартиру. Для этого плотно закройте
входную дверь, намочите водой полотенца, одеяла или любую
другую ткань и плотно закройте ими щели двери изнутри квартиры.
Нужно также во избежание тяги и проникновения дыма с улицы
закрыть окна, заткнуть вентиляционные отверстия на кухне, в ванной,
в туалете.
Разорви на полоски ткань смочи их и заправь в щели между
дверью и косяком.
Позвоните по номеру «101». Объясните диспетчеру, где именно
Вы находитесь, и что Вы отрезаны огнем от выхода.
Если нет крайней необходимости (ощущения удушья,
помутнения сознания), старайтесь не открывать и не разбивать окно,
так как герметичность Вашего убежища нарушится, помещение
быстро заполнится дымом и дышать даже у распахнутого окна станет
нечем. Благодаря тяге, вслед за дымом в помещение проникнет
пламя.
Если квартира имеет балкон или лоджию, то надо постараться
выбраться туда плотно закрыв за собой дверь. Привлекайте к себе
внимание людей на улице, громко зовите на помощь.
Нельзя спускаться по связанным простыням и шторам. Ждите
пожарных, они приезжают через несколько минут.
Сохраняйте терпение, не теряйте самообладания, не
предпринимайте ничего излишнего. Спасение жильцов из горящих
многоэтажных зданий иногда занимает несколько часов.
В случае возникновения пожара в школе важно как можно
раньше поднять тревогу для того, чтобы у большого количества
людей было время эвакуироваться из здания. Не бойся, если пожар
произошел по твоей вине.
Последовательность действий при пожаре в школе
Поднимите тревогу;
Вызовите пожарных;
Эвакуируйтесь из здания (при эвакуации горящие помещения и
задымленные места проходите быстро, задержав дыхание, защитив
рот и нос влажной плотной тканью. В сильно задымленном
помещении передвигайтесь ползком или пригнувшись - в
9
прилегающем к полу пространстве чистый воздух сохраняется
дольше);
Выйдя на улицу соберитесь в одном месте, дайте возможность
взрослым сделать перекличку и убедиться, что вы все спаслись.
Чего нельзя делать при возникновении пожара
Паниковать;
В одиночку бороться с пламенем, не вызвав пожарных-спасателей;
Прыгать из окон;
Прятаться.
В школе много людей, если все они будут эвакуироваться через
одни двери, то случится давка. Поэтому в каждом общественном
месте есть "ПЛАН ЭВАКУАЦИИ". Узнай, где он висит в вашей
школе. Внимательно рассмотри его, что на нем отмечено, что
показано стрелками, как ты будешь выходить и по какому пути.
Кроме того, периодически в школе должна проводиться
показательная учебная эвакуация, где учащихся знакомят с
установленными для школы правилами пожарной безопасности,
порядком вызова пожарной помощи, первые меры по тушению
пожара.
Если рядом нет старших, и ты стал свидетелем начала
возникновения пожара, реагируй на него быстро, надо попытаться
предотвратить его, закрыв пламя плотной тканью, прекратив доступ
кислорода.
Если загорелся электроприбор, не забудь предварительно
выключить его из розетки.
Если есть рядом телефон, позвони по телефону "101" и сообщи о
пожаре.
Если густой дым заполнил все выходы (огонь движется всегда
вверх), и ты не можешь выйти из кабинета, закрой входную дверь,
чтобы предотвратить проникновение дыма, и из окна позови на
помощь.
Если дым проник в кабинет - держись ближе к полу, там всегда
есть воздух. Закрой рот и нос мокрым полотенцем или любой другой
тканью. Постарайся подойти к окну, чтобы пожарным было известно
о твоем пребывании в кабинете.
Согласись, что легче пожар предупредить, чем его потушить,
поэтому соблюдай Правила пожарной безопасности:
10
• Не устраивай игр со спичками;
• Не пользуйся неисправными электрическими приборами, не
оставляй их без присмотра;
• Не кури, курильщик - это поджигатель;
• Не играй с горючими жидкостями, легковоспламеняющимися
материалами, не храни их вблизи огня и нагревательных приборов;
• Не используй пиротехнические изделия в здании школы;
• Не устраивай разведение костров на территории школы!
Ответственность за нарушение правил пожарной безопасности
Пожары вследствие детской шалости с огнем не проходят
безнаказано.
За нарушение правил пожарной безопасности предусмотрена
административная и уголовная ответственность. Так, если действия
несовершеннолетнего ребенка, путем неосторожного обращения с
огнем, приведут к возникновению пожара повлекший материальный
ущерб, то при принятии решения судом, ответственность несут
родители несовершеннолетнего ребенка.
Кроме того, согласно статьи 438 Кодекса Республики Казахстан
«Об административных правонарушениях», предусмотрена мера
ответственности за совершение заведомо ложного вызова органов
государственной противопожарной службы. В этом случае за
действия, совершенные несовершеннолетними в возрасте от
четырнадцати до шестнадцати лет, – влекут предупреждение или
штраф на родителей или лиц, их заменяющих, в размере пятнадцати
месячных расчетных показателей.
Ребята! Соблюдение правил пожарной безопасности поможет
сохранить в целости и сохранности любую квартиру, любой дом, где
вы живете, сберечь жизнь и здоровье людей. Будьте предельно
осторожны в обращении с огнем и ни в коем случае не допускайте
превращения огня в пожар!
11
Қазақстан Республикасының Ішкі істер министрлігі
Төтенше жағдайлар комитеті
Қайырлы күн,
құрметті интерактивті сабаққа қатысушылар!
Бүгін Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігінің
Төтенше жағдайлар Комитеті «Өрттің себебі, балалардың отпен
ойнауы» деген тақырыпта сабақ өткізеді.
Өткен
жылғы
статистиканың
келтірсек,
Қазақстан
Республикасында 2014 жыл бойынша 15 мың өрт болды, олардың
материалдық салдары 3 млрд. 219 млн. теңге құрады. Отта 404 адам
қаза болды, олардың 37 балалар, 619 адам, олардың 71 балалар
ауырлығы әр түрлі дәрежедегі жарақат, күю және улану алған. Өртке
қарсы қызмет қызметкерлері өрттерде 1417 адам құтқарған.
Бүгінгі күні әрбір екінші өрт отты абайсыз қолданудан, әрбір
үшінші өрт жылыту пештерін орнату немесе пайдалану кезінде
ережелерінің сақталмауынан, әрбір төртінші өрт электр жабдықтары
мен тұрмыстық аспаптарды орнату және пайдалану ережелерінің
сақталмауынан болады. Жалпы елімізде өрттердің 70 пайызынан
астамы өрт қауіпсіздігі дағдыларының негізін білмейтін
азаматтардың кінәсінен болады. Келтірілген деректер өрт қауіпсіздігі
проблемаларын шешу көбінесе өртке қарсы білім деңгейін арттыруға
байланысты болатындығын куәландырады.
Өкінішке
орай,
өрттен
біздің
ешқайсымыз
сақтандырылмағанбыз. Кейбір адамдар осындай жағдайдан ешбір
жарақатсыз шығады, басқалары болса ауыр жарақат алады немесе
опат болады.
Қазіргі сабақта осындай жағдайларда өзін-өзі қалай ұстау
керектігі туралы айтылады.
Республикада балалардың отпен ойнауы себебінен жалпы 571
өрт оқиғасы болды.
Өрт себептерінің талдауы балалардың отпен сақ болу
дағдыларының жоқтығы, олардың мінез-құлықтары мен тәртіптерін
ата-аналарымен толық бақыланбауы себептерінен болғандығын
12
дәлелдейді.
Ал,
бір
қатар
жағдайларды
үлкендердің
немқұрайдылығымен.
Өзін-өзі билеушілік ынта, бала жалғыз қалғанда пайда болады.
Өрт шыққан жағдайда олар өз беттерімен жабық бөлмеден сыртқа
шыға алмайды. Одан басқа, отпен түтіннен сақтанып, балалар
әдеттегідей шкафтарға, кереуеттердің, үстелдердің астында,
бөлмелердің бұрыштарына тығылады. Өрт дамып жатқанда
балаларды тауып шығару оңай іс емес.
Өрт кезінде білімі мен ептілігі арқасында жақын адамдарының
өмірін сақтап қалғандығы туралы бірнеше мысал келтірейік.
2014 жылғы 26 желтоқсанда Семей қаласының Чемолкан
кентінде жеке тұрғын үйде өрт болды. Отбасылық жағдайға
байланысты әжесі 5 жасар немересімен оның 3 жасар досын үйдің
есігіне құлып салмай екеуін ғана қалдырған. Үлкендердің
бақылауынсыз қалған балалар сіріңке жағып ойнайды. Балалардың
отпен ойнауының салдарынан зал бөлменің едені, жиһаздары мен
жеке заттарының жануына әкеп соққан.
Көрші 14 жасар бала өз үйінің терезесінен түтін мен оттың
ұшқынын көріп қалып, көрші үйге қарай жүгіреді, балалардың
дауысын ести сала үйге кірді. Қою түтінге қарамастан ерлік көрсетіп
екі баланы құтқарады.
Ағымдағы жылғы 20 ақпанда Павлодар қаласының ауылдық
аймағында Ленинск кентіндегі №33 орта мектептің 8-сынып
оқушысы Зейнеп Кабылбек көрші орналасқан пәтерден түтіннің иісін
сезіп дереу өрт сөндіру бөліміне қоңырау шалып, өрт туралы
хабарлады. Одан соң өрт сөндірушілердің келгенін күтпей, жанып
жатқан үйге қарай жүгіреді. Онда жабық пәтерде қалған кішкентай
төрт жасар бала шығатын есікті ұрып жатқанын көреді. Қыз есікті
ашып, кішкене баланы далаға шығарып алады. Кейін 5 минуттан
асырмай оқиға орнына өрт сөндірушілер келіп жетті. Апаттар
медицинасы орталығының бригадасы 2010 жылы туған ұл баланы
жану өнімдерімен өртенген заттармен жіті ингаляциялық улану
диагнозымен ауруханаға жатқызды.
Бүлдіршінді оттан алып шыққан, Павлодарлық оқушы қыз
Зейнеп Қабылбектің ержүрек әрекеті үлкен қоғамдық резонанс
болған. 14 жасар қызға әлі күнге дейін алғыс сөздері айтылып жатыр.
Барлық жағдайда да балалар үлкендердің қарауынсыз қалған.
Жас балалардың сіріңке жағып ойнауынан өрт оқиғасы орын алған
13
Егер үйде өрт басталған жағдайда, өрт шығуына кінәлі болсаң
да, үлкендерді шақырудан қорықпаңыздар. Ал егер үйде үлкердер
болмаса 101 телефоны арқылы өртке қарсы қызметке қоңырау
шалып, нақты мекенжайды, қайда және не жанып жатқанын, өз тегің
мен телефон нөміріңді хабарлау қажет.
Қанеки, өрт қауіпсіздігінің негізі шараларын қарастырып
көрейік.
Егер сендердің кішкентай іні-қарындастарың болса, олардың
сіріңкемен және тұтандырғыштармен ойнауларына жол бермей,
олардың қолы жетпейтін орынға алыңдар.
Таныс емес заттарды, сыр мен ұнтақтардың қораптарды, әсіресе
аэрозолды орауыштарды қыздырмаңыз.
Электр қыздырғыш құралдарын желіге қосылған күйде қараусыз
қалдырмаңыз.
Үйден кеткенде – электр құралдарын желіден айырып тастаңыз.
От және пешті жеңіл жанғыш сұйықтықтар (бензин, солярка)
арқылы тұтатуға болмайды.
Отты өшірмей қалдырып кетпендер.
Терек ұлпасы мен қурап қалған шөпті өздеріңіз де
жандырмаңдар және кішкентайларға да тұтатуға жол бермеңіздер.
Өрт шығуын байқап қалғанда үлкендерге хабарлаңыз және өрт
сөндірушілерді шақырыңыздар.
Әсіресе жиі өрт шығуы мүмкін бірнеше жағдайларды қарап
шығайық, мысалы:
Басталып жатқан өрттің белгілері қандай?
Аса қызып кеткен заттың иісі болғанда және жеңіл, бірінші сәл
байқалатын, ал кейін тым қоюланған және көзге әсер ететін түтіннің
пайда болуы – бұл өрттің алғашқы дәл белгілері. Электр желілері
асқын жүктемеде біртіндеп қызып, алдымен ол туралы өзгеше резина
иіспен «сигнал береді», ал одан кейін оқшаулау тұтанады және
жанады немесе бықсиды, жанында орналасқан заттарды, ағаш
құрылыс конструкцияларға өртейді.
Тұрғын үйде өрттің таралуына жиірек қосымша оттегінің кіруін
беретін, таза ауа кіргізуге желдеткіш каналдар, терезелер мен есіктер
мүмкіндік туғызады. Міне, сондықтан да өртеніп жатқан бөлмелердің
терезелерін бұзуға және көрші бөлмелерге қарайтын есіктерді ашық
қалдыруға болмайды.
14
Егер Сіз, түтін немесе күйіктің иісін сезсеңіз жану және бықсу
ошағын тез анықтауға тырысыңыз.
Сіздердің пәтерлеріңізде өрт шыққан жағдайда не істеу керек?
Табаның ішінде май жанғанда, бірден табаның қақпағын жауып,
плитаны өшіру қажет. Табаны алып келе жатып, жанып жатқан майға
су құюға болмайды, өйткені тасқынды қайнау, жанып жатқан майдың
шашырауы, қолдар мен беттің күюі болады.
Егер пәтердің ішінде күйген оқшаулаудың жағымсыз иісі пайда
болғанда ортақ электр ажыратқышты ажыратыңыз, пәтерді тоқтан
ажыратыңыз. Электр желіге қосылып тұрған аппаратураны сумен
өшіруге болмайды! Теледидар, мұздатқыш, үтік жанған жағдайда
пәтерді тоқтан ажыратыңыз немесе құралдарды бау сымдарын
розеткадан алып тастап, тоқтан ажыратыңыз.
Егер жану жаңа-жаңа басталса, розеткадан ажыратылған үтікті
(теледидарды) жүннен жасалған көрпемен, қалын матамен жауып,
оның шеттерін ауа кіргізбеу үшін басып қою керек. Тоқтан
ажыратылған теледидардағы кішкентай алауды сумен өшіруге
болады, бірақ бұның өзінде, кинескоптың жарылу мүмкін жағдайда
жарақаттанбау үшін теледидардан алшақтау жерде болу керек.
Сондай-ақ
тұрмыстағы
өрттер
жиі
газ
құралдарын
пайдаланғанда өрт қауіпсіздігі ережелерін сақтамағандықтан болады
– бұл құбыр жолдардың, газ плиталарының жалғау тораптары немесе
от жанатын мойындарының герметикалықтығының бұзылу
салдарынан газдың кеміп қалуы болып табылады.
Әрине, газдың кеміп қалуы өте қауіпті екенін сіздер білесіздер.
Газбен дем алып, адам уланып кетуі және қайтыс болуы да мүмкін.
Газдың жарылып кетуі және қираулар мен өртке келтіруі мүмкін.
Кішкентай ғана ұшқын газдың жарылуына келтіре алады. Міне,
сондықтан да газ құралдарын өте ұқыпты пайдалану және үнемі
қауіпсіздік ережелерін сақтау қажет.
Сондықтан, пәтердің ішінде газдың иісін сезгенде:
Дереу конфоркаларды сөндіріп, газды жолын жауып қою қажет
Егер олар өшірілген болса, газ шүмегі жабық па, соны тексер
Бөлмені желдетіп алу үшін желдеткішті немесе терезені аш
15
От жақпа, электр жарығы мен электр құралдарын өшірме де,
қоспа да, электр қоңыраумен пайдаланба
Ешқашан газдың кемуін анықтау үшін сіріңкені жағып немесе
оттықты тигізіп тексерме
Жазатайым оқиғалардан сақтану үшін газдың кемуін байқаған
жағдайда газ қызметіне хабарлау қажет
Бұл төтенше ережелер. Бірақ күнделікті ережелерді де ұмытуға
болмайды.
Өзіне түскі асты газ плитасында әзірлегенде немесе оны
жылытқанда:
Қосылып тұрған конфорканы қараусыз қалдырма
Қайнап жатқан сұйықтық – су, сүт, сорпа газға ағып кетпеуін
бақылаңыз
Егер осындай жағдай болса, алдымен газды өшіріп, содан кейін
ғана плитаны сүрт
Газ плитасын ешқашан бөлмені жылытуға пайдаланба
Газ трубасына ештеңе жүктеме, олардың үстіне шүберектерді
ілуге, оларды ұруға болмайды.
Егер өрттің түтіні мен оты пәтерден сыртқа шығуға
мүмкіндік берген жағдайда
Оттан тезірек қаш, ештеңе жинама да іздеме. Бөлмеден кетіп
бара жатқанда, мүмкіндігінше бәріне ескертіңіз.
Еш уақытта лифтімен пайдаланбаңыз – ол қапқан болып қалуы
мүмкін.
Бөлмеде жанып жатқан зиянды өнімдер Сіздің бойыңыздың
деңгейінде және одан да жоғары жиналады, сондықтан шығуға қалай
еңбектеп немесе төрт аяқтап, өйткені еденге қарай ауа қысымы төмен
және онда оттегі көбірек болады.
16
Жолшыбай отқа жол бермеу үшін өзіңізден кейін есіктерді
нықтап жабыңыз (есік оттың таралуын 10-15 минуттан аса ұстап қала
алады); ал бұл басқа адамдарға бөлмеден шығуға мүмкіндік береді.
Егер түтін көп болса, тамақты жыбырласа, көз жасаурай берсе,
тыныс жолдарын көп қабатты мақта-матамен нықтап жауып, мата
арқылы дем алып шығыңыз.
Егер өрттің түтіні мен оты пәтерден сыртқа шығуға мүмкіндік
бермеген жағдайда
Абыржымаңыз.
Егер, көп қабатты үйде тұратын болсаңыз, түтіндемейтін өрт
сөндіру сатысы арқылы төбеге шығу немесе түсу мүмкіндігі барма
екен, соны тексеріңіз.
Егер, эвакуациялануға мүмкіндік болмаса, түтін мен жылудан
қорғау үшін өзіңіздің пәтеріңізді берік қымтауға тырысыңыз. Ол үшін
кірер есікті нықтап жабыңыз, сүлгі, орамал, көрпелерді немесе басқа
да маталарды сулап, олармен пәтердің ішкі жағынан есіктің барлық
тесіктерін нықтап жабыңыз. Сондай-ақ тарту күші мен даладан
түтінді кіргізбеу үшін терезелерді жабу керек, ас үйде, ванна
бөлмесіндегі, дәретханадағы желдеткіш тесіктерді тығындау керек.
Матаны жолақтарға кесіп, оларды сулап есік пен көсіктің
арасындағы тесіктерге сал.
«101» нөміріне телефон соғыңыз. Диспетчерге нақты қайда
отырғаныңызды және шығу жолды отпен жабық екенін түсіндіріңіз.
Терезеге қарай жылжыңыз, өзіңізге даладағы адамдардың
көңілін аудару үшін терезенің алдында болыңыз.
Аса қажеттілік болмаса (тұншығу, естен тану сияқты сезімдер),
терезені ашпаңыз және жармаңыз, өйткені сіздің баспанаңыздың
қымталуы бұзылады, бөлме дереу түтінге толады және ашық
терезенің алдында да ауа болмайды. Тарту күшінен түтіннен кейін
бөлмеге от кіреді.
Егер, пәтердің балконы мен лоджиясы болса, өзінен кейін есікті
қатты жауып сол жаққа шығып кетуге тырысу керек. Өздеріңізге
көшедегі адамдардың көңілін аударыңыз, қатты айқайлап көмекке
шақырыңыз.
Байланған ақ жаймалар және перделер арқылы төменге түсуге
болмайды.
17
Өрт сөндірушілерді күтіңіз, әдетте олар бірнеше минуттан
кейін келіп шығады.
Шыдамдылық сақтаңыз, сабырлық етіңіз, артық ештеңе
қолданбаңыз. Өртеніп жатқан көп қабатты ғимараттардан адамдарды
құтқару кейде бірнеше сағат уақыт алады.
Мектепте өрт шыққан жағдайда адамдардың көпшілігі
ғимараттан шығып кетуге уақыт болу үшін дабылды мүмкіндігінше
ертерек берген маңызды.
Егер өрт сенің кінәлігімен шыққан жағдайда қорықпа.
Мектепте өрт шыққан жағдайда әрекеттердің бірізділігі
Дабыл;
Өрт сөндірушілер мен құтқарушыларды шақыру;
Эвакуация (эвакуацияда өртеніп жатқан бөлмелер мен түтінденген
жерлерден ауыз бен мұрынды дымқыл матамен нықтап жауып, дем
шығармай тез өтіп кетіңдер. Аса көп түтінденген бөлмеде еңбектеп
немесе еңкейіп қозғалыңыз – еденге жақын кеңістікте таза ауа
көбірек сақталады);
Жиналу (орынды алдын ала келісіп қою керек);
Дауыстап түгендеу.
Өрт шыққан жағдайда не істеуге болмайды
Абыржуға;
Өрт сөндіруші-құтқарушыларды шақырмай, өз бетімен алаумен
күресуге;
Терезелерден секіруге;
Тығылуға;
18
Мектептің ішінде адам көп, егер олардың бәрі бір есіктен шыға
бастаса, ол жерде қыспақ болады. Сондықтан кез келген қоғамдық
орында «ЭВАКУАЦИЯЛАУ ЖОСПАРЫ» болады. Сендердің
мектептерінде ол қай жерде тұрғанын біліп ал. Онда не белгіленген,
нелер көрсеткіштермен белгіленген, қалай және қай жолмен шығуды
мұқият қарап ал.
Одан басқа мектепте оқушыларды белгіленген мектептің өрт
қауіпсіздігі ережелерімен, өрт сөндіру жәрдемін шақыру тәртібімен,
өрт сөндірудің алғашқы шараларымен таныстыратын мерзімді
көрсеткіш үйрету эвакуациясы жүргізіліп тұруы тиіс.
Егер, сен өртте сақтанып қалуды қаласаң, білуіне қажетті 4
негізгі фактор бар:
От соқыр қылады, сондықтан сен өртте көре алмайсың;
Жиірек алауды емес, түтін мен газды жояды;
Оттың ыстығы сондай қатты болады, өзі өзінен өлімге келтіре алады;
Уақыттың жетіспеушілігі. Өрт уақыт қалдырмайды, өрттен шығуға
үлгіру керек.
Егер қасында үлкендер болмай, сен өрт басталуының куәсі
болған жағдайда, шұғыл әрекет жаса, алауды қалын шүберекпен
жауып, оттегіне жол бермей оны жоюға тырысу керек.
Электр құрал жанған жағдайда, оны алдын ала розеткадан
ажыратуды ұмытпа.
Жанында
телефон болса, «101» телефонына өрт туралы
хабарлас.
Түтін барлық шығу жерлерді басып алып (от үнемі жоғарыға
жылжиды), және сенің кабинеттен шығатын мүмкіндігін болмаса,
түтіннің кіруіне жол бермеу үшін кірер есікті жауып қой да терезеден
көмекке шақыр.
Түтін кабинетке кіріп кеткен жағдайда – жерге жақын болу
керек, өйткені төменгі жақта ауа болады. Аузы мен мұрныңды
дымқыл орамалмен немесе кез келген басқа матамен жабу керек. Өрт
сөндірушілер сенің кабинетте болғаныңды білу үшін терезеге қарай
19
жақындауға тырысу керек. Терезені ашпа, ол өртті күшейтеді. Өртті
сөндіруден бұрын, оның алдын алу оңайырақ, оны білесін ғой,
сондықтан Өрт қауіпсіздігі ережелерін сақта:
- сіріңкемен ойнама;
- бұзылған электр құралдарымен ойнама, оларды қараусыз
қалдырма;
- темекі шекпе, темекі шегуші – ол өртеуші;
- жанғыш сұйықтықтармен, жеңіл жанғыш материалдармен
ойнама, оларды отқа және жылыту құралдарына жақын жерде
ұстама;
- мектеп ғимаратында пиротехникалық бұйымдарды қолданба;
- мектеп аумағында от жағуға болмайды!
Өрт сөндіру құралдары
Өрт сөндіргіштер – бұл өртті бастапқы сатысында сөндіруге
арналған техникалық құрылғылар.
Өрт сөндіргіштер әуе-көбікті, көмір-қышқыл, ұнтақты болады.
Әуе-көбікті өрт сөндіргішті өрт ошағына ағыс ұзындығы (4-5 м.)
алшақтыққа жақындатады және тікеден-тік жерге қояды. Қақпағының
тұтқасын шегіне жеткенше жоғарыға қарай айналдырады. Содан
кейін өрт сөндіргішті тұтқасынан бір қолымен ұстап көтереді, ал
екінші қолымен астынан ұстайды да (от жағына қарай сеуіп)
аударады. Оны төменге қарай сеуіп тікеден-тік ұстап Тұрап, көбік
ағысын өрт ошағына бұрады. Сабын бұрғанда қышқыл стаканның
қылтасын жабатын қақпақ көтеріледі, қышқыл ерітінді стаканнан
еркін төгіліп, зарядтың сілтілі бөлігінің ерітіндісімен араласады.
Реакцияның нәтижесінде пайда болған көмір қышқыл газы
сұйықтықты үдемелі араластырады, көбік көпіршіктерін жасап су
ерітіндісінің қабығымен қапталады.
Тоқтан ажыратылмаған электр қондырғыларында өрттерді жоюға жол
берілмейді. Көпіршікті көзге тигізуге болмайды.
20
Көмір қышқыл өрт сөндіргіші түрлі заттардың, сонымен қатар
қуаттылығы 1000В жоғары емес электр қондырғылардың және
химиялық зертханалардың өртенуін сөндіруге арналған. Оларды
сілтілі металдарды сөндіруде қолдануға жол берілмейді. Осындай өрт
сөндіргішпен жұмыс істегенде оны өрт орнына 2 метрге
жақындатады, кең балағын от жағына қарай бұрады, пломбасын алып
тастайды, мұрындығын (шығыршықты) тартады және сабын барынша
қысады. Жұмыс уақытында баллонды тікеден-тік ұстау керек. Көмір
қышқыл газдың қар тәрізді қоспа пайда болады. Қар ағысын шет
жағынан отқа жақындатады. Бұндайда кең балақ -70º дейін
салқындайды, сондықтан қолдың буының күйдірмеу үшін заттың
ағымының керек бағытын корпусты ауыстыру немесе кең балақтың
жайын ағаш затпен өзгертеді.
Ұнтақты өрт сөндіргіштердің жақсысы - оларды кез келген өрт
түрлерін сөндіру үшін қолдануға келеді, олармен қатты аязда да
жұмыс істеуге болады. Оны әрекетке келтіру үшін мұрындығын
жұлып алып, кең балағын өрт ошағына бұрамыз да іске қосу-жапқыш
құрылғысына басамыз. Сонда қондырмадағы қақпақ ұшып кетеді де
өрт сөндіргіштен жалпақ ағыс атады. Ұнтақ өрт ошағын толық жауып
қою үшін оны алауға қарай қаратады.
Өрт қауіпсіздігі ережелерін бұзғаны үшін жауапкершілік
Балалардың отпен ойнауының салдарынан шыққан өрттер
жазасыз өтпейді. Балалардың отпен ойнауының салдарынан шыққан
өрттер жазасыз өтпейді. Өрт қауіпсіздігі ережелерін бұзған үшін
әкімшілік және қылмыстық жаза қарастырылған. Сонымен, кәмелетке
толмаған баланың абайсыз отпен ойнауы материалдық залалға
соғатын өрттің шығуына келтіргенде, сот шешім қабылдағанда
кәмелетке толмаған баланың ата-анасы айыппұл түрінде
жауапкершілікке тартылады.
Одан басқа, «Әкімшілік құқық бұзушылықтар туралы»
Қазақстан Республикасы Кодексінің 438 бабына сәйкес өртке қарсы
қызмет органдарын көрінеу жалған шақыру үшін жауапкершілік
шарасы қарастырылған. Бұндай жағдайда он төрттен он алты жасқа
дейiнгi кәмелетке толмағандар жасаған әрекеттері үшін ата-анасына
немесе оларды алмастыратын адамдарға ескерту жасауға немесе он
21
бес айлық есептiк көрсеткiш мөлшерiнде айыппұл салуға әкеп
соғады.
Балалар! Өрт қауіпсіздігі ережелерін сақтау – сендер тұратын
кез келген үйді, пәтерді бүтін, аман сақтауға, адамдардың өмірі мен
денсаулығын сақтауға көмектеседі. Отпен аса абай болыңдар,
ешқашан оттың өрт болып кетуіне жол бермеңдер!
Құрметті қатысушылар интерактивті сабақтың дәрісі аяқталды.
Сұрақтарыңыз болса, қоюларыңыз болады.
Назар салып тыңдағандарыңызға рахмет!