close

Вход

Забыли?

вход по аккаунту

код для вставкиСкачать
Раслыйм
Мәктәп директоры
______ Хуснуллин Р.З.
Килешенде
Методсовет рәисе
______ Хәсбиева С.Ә.
“3”сентябрь 2009 г
“3” сентябрь 2009 г
Каралды
Методберләшмә утырышында
Протокол № 1
“3” сентябрь 2009г
VI СЫЙНЫФТА ТАТАР ТЕЛЕННӘН
ЭШ ПРОГРАММАСЫ
Татар теленнән эш программасы
6 нчы сыйныф
(105 сәг)
Аңлатма язуы
Эш программасы статусы.
Программа нигезенә Россия, Татарстан Мәгариф һәм фән министрлыкларының мәктәпләрдә урта һәм тулы белем алу стандартлары салынды, “Рус телендә
сөйләшүче балаларга татар телеукыту программалары”на нигезләнеп төзелде.
Эш программасы структурасы.
Татар теленең эш программасы өч өлештән тора: аңлатма язуыннан, төп бүлекләрне, белем һәм күнекмәләрне үз эченә алган программаның эчтәлегеннән,
укучыларның әзерлек дәрәҗәсенә таләпләреннән.
Эш программасының эчтәлеге.
Рус телендә сөйләшүче балаларга татар теле укытуның төп максаты һәм бурычлары.
укучыларның башлангыч мәктәптә үзләштергән белемнәрен һәм сөйләм күнекмәләрен камилләштерү;
татар теленең орфоэпик, орфографик, лексик, грассатик нигезләрен системалы рәвештә үзләштерү;
укучыларның иҗади һәм мөстәкыйль фикерли алу мөмкинлекләрен үстерү, үз фикерләрен дәлилләргә күнектерү;
укучыларда тел сиземләү күнекмәләре булдыру;
татар теленең башка телләр арасындагы урыны, татар дөньясы турында мәгълүмат бирү;
халыкларның үзара аңлашып һәм хезмәттәшлек итеп яшәвенә омтылыш тәрбияләү;
укучыларның татар телен өйрәнүгә ихтыяҗын арттыру.
Белем бирү эчтәлегенең мәҗбүри минимумы.
Тыңлап аңлау. Эчтәлеге һәм күләме ягыннан укучыларның яшь үзенчәлекләренә туры килгән бәйләнешле сөйләмне тыңлап аңлау һәм, үз фикереңне белдереп,
төп мәгълүмат турында хәбәр итү; җанлы аралашу барышында сөйләмнең эчтәлегенә төшенү һәм фикер алышуда катнашу.
Сөйләү. Коммуникатив максатларны аңлап, аралашу ситуацияләренә бәйле диалог яки монолог төзү; тәкъдим ителгән тема буенча эзлекле һәм аңлаешлы
монологик сөйләм (тасвирлау, хикәяләү, фикер йөртү) булдыру; татар сөйләм этикасы гыйбарәләреннән файдаланып, әңгәмә кору.
Уку. Танышу, эзләнү, өйрәнү, карап чыгу максаты белән уку төрләреннән файдаланып, аңлап уку һәм кирәкле мәгълүматны табу; укылган текстның эчтәлеген
кыскача яки тулы итеп сөйләп бирү; вакытлы матбугат язмаларын аңлап уку.
Язу һәм язма сөйләм. Аралашу темаларына бәйле язма сөйләм булдыру. Диктант язу. Бәйләнешле текстларны рус теленнән татарчага язмача тәрҗемә итү. Рәсми
аралашу кәгазьләре (белдерү, хат, тәрҗемәи хәл, гариза) язу.
Укыту планында 6 нчы сыйныфта татар теленнән атнага 3 сәгать вакыт бирелә. Татар теленнән тематик планны “Рус телендә сөйләшүче балаларга татар телен
укыту программалары”на (Ф.С.Сафиуллина, К.С.Фәтхуллова. Казан. “Мәгариф” нәшрияты. 2003) нигезләнеп төзедем. Программада 105 сәгать каралган.
№
1
2
3
Сәгать
саны
10
16
4
Тема
Лексика
Яңа уку елы котлы булсын
Уку-язу әсбаплары исемнәре; сәнгать,
Һөнәр, мәгълүмат, фән, фәнни, мәсьәлә, мөстәкыйль, мисал, балчык, гарәп,
кульязма, һәйкәл, Кытай, борынгы,
пыяла, тарих, тарихчы, тәрҗемәче,
телче, көтүче, киңәш, гыйлем, төзегән,
киләчәк, эндәшү, төштән соң, сынлыра,
күтүк, шөреп, төш, бүләк, мактана,
пөүтә, әйбер, нәтиҗә, зарлану, иске,
маҗаралы, вакыт, киштә, пычратма,
ертма
Мин – зур ярдәмче
Татарстан –
дәүләт
Бу як, теге як, юл аша, тасма, күтәреш
(әле), кисеш (әле), чишеш (әле),
җыештырүчы, тәмамлый, көрәшкәч,
урнашкач,туктагач, аңлау, беркөнне,
соңрак, озак, олы, сайла, каты, көри,
төзәтә, сәбәп, җыя, түгәрәк, тыйнак,
алдакчы, тәртипсез, елый, терелә,
тавыш, ерак, илт, инеш, вакыт, сагыну,
бит, әле, төтен, шикелле, исән-сау,
шома, текә, урта, югалткан, тапкан,
киңәш, тимә, сөенеч, игълан, тигез,
кунаклар, өлкәннәр, хуҗа,сыйлый,
бүлдерү, борчылу, ачулану, шау-шу,
тынлык, авырлык
мөстәкыйль Ниһаять,кызганыч,кыен,
төрле,оят,
ишетү, атна, бөтенләй, бөек, билгеле,
төрле, оят, ишетү, атна, бөтенләй,бөек,
билгеле, кадәр, югары уку йорты,
бертавыштан, иң, яшьләр, бина, әсәр,
Грамматика






























Инфинитив
Исемнәрнең тартым белән төрләнеше.
Тартымлы исемнәрнең килеш белән төрләнеше.
Исемнәрнең тартым белән, тартымлы исемнәрнең килеш
белән төрләнеше
Исем ясагыч кушымчалар
Сүз мәгънәсе. Сүзлекләр.
Җөмлә. Тулы һәм ким җөмләләр
Туры сөйләм
Килешләр. иялек килеше
Язуда килеш кушымчалары ялгану
Фигыль. Билгесез үткән заман хикәя фигыль.
Үтенү, белдерү фигыль формалары (фигыльнең йөкләтү
юнәлеше)
Үтенү, белдерү фигыль формалары (фигыльнең йөкләтү
юнәлеше)
Булып бәйлек сүзе.
Кереш сүзләр.
Сыйфат. Сыйфат дәрәҗәләре.
Шарт фигыль. Барлык-юклык формасы
Шарт фигыльнең зат-сан белән төрләнеше.
Урын-вакыт килеше кушымчалары.
Ия белән хәбәр арасында сызык куелу очрагы.
Сүзләргә аффикслар ялгану тәртибе.
Раслау һәм инкарь җөмләләр.
Билгесез үткән заман хикәя фигыль.
Билгесез үткән заман хикәя фигыль.
Фигыльләрнең мәгънәләре.
Антонимнар.
Сыйфат фигыль.
Әйтү максаты ягыннан җөмлә төрләре.
Юнәлеш килешен тәлап итүче бәйлек: -га + кадәр
Исемнәрнең зат-сан белән төрләнеше.
кичә, учак
хезмәт, әһәмият, тәбриклим, бәхет,
шатлык, чын күңелдән, тукран, тегә
яхшы Һәрвакыт, һәркөн,ү пкәләшү,тиеш,
почмак,онытты,акча, һәркем, һәркайсы,
һәр, һәрбер, ишегалды, нына, бирми,
ялкау, юмарт, селтәде, авырта, ярдәм,
чакыру, күтәрелә, даруханә, игеннәр,
ярдәм итегез, ис, яланаяк, түбә, болыт,
кинәт,
4
2
Әдәбият – сәнгать дөньясы
5
7
Иптәшең
булсын
6
1
Туган көн
бәйрәм
7
6
8
4
9
10
үзеңнән
–
күңелле Чакырам, башлана, бәлеш, табын, Авыз
ит, кыстау, кызык, чынлап, милләт, Ау,
эләккән, буй
Дүрт аяклы дусларыбыз
Казылык,бәләкәч, югал, юкка,ышан,
шәфкатьле, шаян, хәтле,көнләшү, иркә,
эчке, юньле, сурәтлә, рөхсәт, рух,
чыгыш, хәбәр, сугыш, кушамат
Сәламәт тәндә – сәламәт Еш, йокы, зарарлы, саулык, ияләшү, су
акыл
коенү, өйрәтү, якташым, акыл хезмәте,
уңыш, тирән, сукмак, сәяхәт, табыш,
агач төбе, буенда, уң, сул, ашыкма,
онытма,
белми,
юлчы,
эшкуар,
эшмәкәр
Бәйләнешле сөйләм үстерү
Кабатлау
Барлыгы










Килешләр
Тартым һәм килеш кушымчаларының ялгану тәртибе.
Фигыльнең барлык-юклык формалары.
Киң һәм тар әйтелешле авазлар.
Алмашлык. Билгеләү алмашлыклары
Җөмләнең баш кисәкләре.
Барыйм әле, эшлим инде фигыль формалары
Билгеле үткән заман хикәя фигыль.
Укыйсым бар, язасым бар төзелмәсе.
Исемнәрнең сан сүз төркеме белән килүе










Туры сөйләм. Туры сөйләм янында тыныш билгеләре.
Фигыль. Фигыль заманнары.
Теләк белдерү төзелмәсе: барасым килә.
Исем. Исемгә кушымчалар ялгау.
Шарт фигыль
Шарт фигыльнең зат-сан белән төрләнеше.
Инфинитив + кирәк төзелмәсе
Инфинитив + өйрәтте төзелмәсе.
Исем. Грамматик категорияләре
Бәйлек сүзләр
5 – 9 нче сыйныфны тәмамлаган рус телендә сөйләшүче балалар үзләштерергә тиешле белем –күнекмәләр.
1. татар теленең башка телләр арасында урынын белү;
2. татар һәм рус телләрендә уртак булган, ләкин әйтелешләре белән аерылган авазлы сүзләрне дөрес әйтә белү;
3. авазларны сүзләрдә, сүзтезмәләрдә, җөмләләрдә дурес әйтүгә ирешү һәм мингармонизм законының асылына төшенү;
4. тамыр, ясалма, кушма, парлы сүзләрнең әйтелешен һәм язылышын белү;
5. сөйләмне орпфоэпик һәм орфографик яктан дөрес оештыра белү;
6. татар һәм рус телләренең сүзлек составындагы аермаларны белеп, бер мәгънәле һәм күп мәгънәле сүзләрне сөйләмдә куллануга ирешү;
7. телара, антонимнар, синонимнар, фразеологик һәм башка төр сүзләрдән файдалана белү; 8. сөйләм культурасы, әдәби тел, сөйләм ситуациясе кебек
төшенчәләрне аңлап эш итә белү;
9. гади һәм кушма җөмләләрнең сөйләмдә кулланылыш үзенчәлекләрен белү;
10. татар әдәби теленең орфоэпик, орфографик, лексик, грамматик, пунктацион нормаларына нигезләнеп һәм татар җөмләсендә сүз тәртибе үзенчәлекләрен белеп,
телдән яки язма дөрес сөйләм оештыруга ирешү;
11. тыңланган яки укылган текстның эчтәлеген сөйләп бирә белү;
12. коммуникатив максатларны аңлап, диалогик аралашуда катнаша һәм үз фикерләрен эзлекле итеп белдерә белү;
13. тәкъдим ителгән тема буенча әйтелеше һәм грамматик төзелеше ягыннан дөрес, эчтәлеге ягыннан эзлеклә монологик сөйләм төзи алу;
14. төрле аралашу сфераларыннан чыгып, телдән яки язмача үз фикерләрен белдерүгә ирешү;
15. эш кәгазьләрен (белдерү, хат, тәрҗемәи хәл, гариза) яза белү;
16. тиешле (2000 сүз) күләмдә татар сүзләрен яттан белү.
Укыту – методик комплекты
Рус телендә сөйләшүче балаларга татар телен укыту программалары” (Ф.С.Сафиуллина, К.С.Фәтхуллова. Казан. “Мәгариф” нәшрияты. 2003)
2. Рус мәктәпләрендәге рус төркеме укучыларына татар теленнән гомуми белем бирүнең дәүләт стандарты
3. Р.З. Хәйдәрова, Л.Д. Белоусова, Э.Н. Хәбибуллина. Татар теле. Рус телендә урта гомуми белем бирүче мәктәпнең 6 нче сыйныфы өчен дәреслек (рус
телендә сөйләшүче балалар өчен).
4. Тата теле морфологиясе. /Ф.М. Хисамова. - Казан, “Мәгариф” , 2005.
5. Хәзерге татар әдәби теле. / Ф.С. Сафиуллина, М.З.Зәкиев.- Казан, “Мәгариф” , 1994.
6. Урта мәктәп һәм гимназияләрдә татар телен укыту методикасы. / Ф.С.Вәлиева, Г.Ф. Саттаров. – Казан: “Раннур”, 2000
Тематик план
№
Барлыгы
Теоретик материал
Кабатлау
Бәйләнешле сөйләм үстерү
Мөстәкыйль эш
Контроль эш
105
50
37
14
4
4
Дәрес темасы
Сәгать
саны
Дәрес тибы
Коммуникат
ив максат
Контроль
төре
Үзләштерергә яки
камилләштерергә тиешле белем
һәм күнекмәләр
Лексика
Грамматика
Өй эше
Дата
План
1
Яңа уку елы белән!
1
Бсү
2
Инфинитив
1
Катнаш дәрес
Яңа уку елы котлы булсын
Әңгәмәдәш
Уку-язу
белән кон әсбаплары
такт урнашисемнәре.
тыра белү.
Яза белә, язарга өйрәнде
төзелмәләре
Исемнәрнең
Инфинитив
Уку-язу
5 нче бит 8 нче
күнегү,
“Мин
татарча өйрәнәм”
дигән
темага
кечкенә сочинение
язарга
4 нче бит3 нче
Факт
тартым бе лән төрләнеше темасын
ныгыту.
Яңа теманы Фонема үзаңлату
енчәлекләре
авазларны
дөрес әйтергә өйрәтү.
Яңа теманы Тартымлы
аңлату
исемнәрнең
килеш белән
төрләнешен
истә калдыру,сөйләмдә
куллана бел
Белемнәрне
Авазларны
системага
дөрес
салу дәресе
әйтергә
өйрәнү.
3
Исемнәрнең
тартым 1
белән төрләнеше.
4
Тартымлы исемнәрнең 2
килеш белән төрләнеше.
5
Фонетиканы кабатлау.
6
Исемнәрнең
тартым 1
белән,
тартымлы
исемнәрнең килеш белән
төрләнеше.
Белемнәрне
системага
салу дәресе
7
Исем
кушымчалар.
ясагыч 1
8
Сүз мәгънәсе.
Сүзлекләр.
1
Яңа теманы Исем ясагыч
аңлату
кушымчалар
-ны
истә
калдыру.
Яңа теманы Сүзлекләр
аңлату
белән кулланып эш итә
белү.
9
Җөмлә. Тулы һәм ким 1
җөмләләр.
1
Сөйләм те лен үстерү.
Яңа теманы Тулы
һәм
аңлату
ким җөмләләрне аера
әсбаплары
исемнәре.
+ярый,
мөмкин
күнегү, җөмләләрне
таблицага
урнаштырырга
Сәнгать
Һөнәр
Мәгълүмат
Фән
Фәнни
Мәсьәлә
Мөстәкыйль
Мисал
Транскрипция
билгеләре.
8 нче бит 9 нчы
күнегү, 7.8 нче
күнегүләрне
язмача эшләргә
Чөнки теркәгече
белән
җөмләләр төзи
белү.
13 нче бит 15 нче
күнегү, 13, 14 нче
күнегүләрне
язмача эшләргә
Балчык
Кулъязма
Гарәп
Һәйкәл
Кытай
Борынгы
ПыялаТарихи
Транскрипция
билгеләре
10 нчы бит 8 нче
күнегү,
җөмләләрне
киңәйтеп язарга
Исемнәрнең
тартым белән,
тартымлы
исемнәрнең
килеш белән
төрләнешен
кабатлау.
Исем ясагыч
кушымчалар.
16 нчы бит 3 нче
күнегү,күчереп
язарга, тартым һәм
килеш белән төрләнгән исемнәрне
табарга, кушымчаларын билгеләргә
17 нче бит 3 нче
күнегү, бирелгән
сүзләрдән
яңа
сүзләр ясарга
19 нчы бит 6 нчы
күнегү, тәрҗемә
итеп язарга
Тарихчы
Тәрҗемәче
Телче
Көтүче
Киңәш
Гыйлем
Төзегән
Аңлатмалы
сүзлек
Киләчәк
Маҗаралы
Вакыт
Киштә
Лексикография
Тулы һәм ким 20 нче бит 6 нчы
җөмләләр.
күнегү, тулы һәм
ким
җөмләләр
белү.
Пычратма
Ертма
10
Туры сөйләм.
1
Яңа теманы Текстлардан
аңлату
туры сөйләм
таба белү.
Эндәшү
Төштән соң
11
Кабатлау. (Туры сөйләм)
1
Белемнәрне
системага
салу дәресе
Яңа өйрәнелгән
сүзләрне
кабатлау.
12
Үткәннәрне
(Исем)
кабатлау. 1
Белемнәрне
системага
салу дәресе
13
Контроль эш
14
Килешләр.
килеше.
15
Кабатлау.
эшләү.
16
Язуда килеш кушымча- 1
ларын куллану
1
Иялек 1
Күнегүләр 1
Кабатлау
дәресе.
Бәйләнешле
сөйләм
үстерү.
Сөйләм телен үстерү.
Контроль
дәрес
Укучылар-ң
фикерләү
сәләтен
үстерү.
Яңа теманы Килешләң
аңлату
төрләнешен
ныгыту.
Белемнәрне
системага
салу дәресе
Тартымлы
исемнәрнең
төрләнеше,
фигыль
заманнары
формаларын
ныгыту.
Яңа теманы Кире
кага
аңлату
һәм раслый
белү.
Туры сөйләм.
кулланып
китап
басу
тарихы
турында
диалог
төзергә
21 нче бит 3 нче
күнегү, схемалар
буенча җөмләләр
төзеп язарга
22 нче бит 6 нчы
күнегү,
туры
сөйләмгә 5 мисал
табып язарга
24 нче бит 3 нче
күнегү,
күчереп
язарга, исемнәрнең кушымчаларын билгеләргә
Кагыйдәләрне
кабатларга
Тест
Сындыра
Кәтүк
Шөреп
Төш
Айдарның дәф
тәре төзелмәсе,
исемнәрнең
тартым белән
төрләнеше
30 нчы бит 6 нчы
күнегү, сорауларга
язмача
җавап
бирергә
Бүләк
Мактана
Пөхтә
33 нче бит 5 нче
күнегү, җөмләләргә сораулар куегыз
(язма)
Әйбер
Нәтиҗә
Зарлану
Иске
34 нче бит 3 нче
күнегү, җөмләләрне дәвам итәргә
17
Үткән
материалны 1
ныгыту. (Исем)
18
Фигыль. Билгесез үткән 1
заман хикәя фигыль.
19
Үтенү, белдерү фигыль 1
формалары (фигыльнең
йөкләтү юнәлеше)
20
Булып бәйлек сүзе.
21
Хәл фигыльнең 3 төр 1
формасы.
22
Кабатлау. (Фигыль)
1
1
Белемнәрне
системага
салу дәресе
Өйрәнелгән
сүзләрне
бәйләнешле
сөйләмдә
куллану.
Яңа теманы Билгесез үтаңлату
кән заман хи
кәя фигыльне
башка
фигыль формаларыннан
аера
белү
күнекмәләре
булдыру.
Яңа теманы Үтенү, белаңлату
дерү фигыль
формаларын
сөйләмдә
куллана
белү.
Катнаш дәрес Бәйлек сүзләрне танып
–белү ысулрын төшен .
Яңа теманы Укучыларда
аңлату
хәл фигыль
кушымчаларын гамәли
куллана белү күнекмәләре булды
ру.
Белемнәрне
Өйрәтелгән
системага
кагыйдәләрсалу дәресе
не практика
да куллана
белү.
“Минем яраткан
китабым” темасына кечкенә сочинение язарга (39
нчы бит 8 нче
күнегү)
Мин – зур ярдәмче
Бу як
Теге як
Юл аша
Тасма
Фигыль.
40 нчы бит 5 нче
Билгесез үткән күнегү,
күчереп
заман
хикәя язарга,
билгесез
фигыль.
үткән заман хикәя
фигыльләрнең
асларына сызарга
Күтәреш (әле)
Кисеш (әле)
Чишеш (әле)
Фигыль + әле 44 нче бит 7 нче
төзелмәсе
күнегү, 6 нчы
күнегүне язмача
эшләгез
Җыешты-ручы
Тәмамлый
Булып бәйлек 46 нче бит 9 нчы
сүзе.
күнегү, нокталар
урынына тиешле
сүзләрне
куеп,
дәфтәргә язарга
-кач/-кәч
48 нче бит 7 нче
-гач/-гәч
күнегү, тәрҗемә
аффикслары
итегез
кушылып ясалган хәл фигыль
формасы.
Көрәшкәч
Урнашкач
Туктагач
Аңлау
Беркөнне
Соңрак
Озак
Фигыль.
51 нче бит 10 нчы
күнегү,
җөмләләргә
сораулар куегыз
23
Мөстәкыйль эш.
1
24
Кереш сүзләр.
1
25
Сыйфат.
дәрәҗәләре.
Сыйфат 1
26
Йомгаклау.
күнегүләре.
Ныгыту 1
27
II чирек
Шарт фигыль. Барлык- 1
юклык формасы.
28
Шарт фигыльнең зат-сан 1
белән төрләнеше.
29
Кабатлау.
(Шарт фигыль)
1
Контроль эш УкучыларДиалог/
дәресе
ның
язма монолог
һәм сөйләмә
телләрен
үстерү
Яңа теманы Кереш сүзаңлату
ләрне сөйләмдә кулла
на белү.
Кереш сүзләр.
Өйрәнелгән
сүзләрне
кабатлау.
53 нче бит 8 нче
күнегү, ситуациягә
татарча
җаваплар языгыз
Кереш сүзләр
54 нче бит 5 нче
күнегү,
кереш
сүзләр
белән
җөмләләр
төзеп
язарга
55 нче бит 8 нче
күнегү,
7
нче
күнегүне язмача
эшләгез
Яңа теманы Җөмләләрдә
аңлату
сыйфат дәрә
җәсе булган
сүзләрне
аера белергә
өйрәнү.
Белемнәрне
Укучыларн
системага
ың уйлаусалу дәресе
фикерләү
сәләтләрен,
иҗади актив
лыкларын
үстерү.
Олы,
каты
сайла, Сыйфат.
Сыйфат
дәрәҗәләре.
Яңа теманы Шарт фи аңлату
гыльләрне
сөйләмдә
дөрес куллана белү.
Яңа теманы Укучыларн
аңлату
ың таныпбелү активлыгын һәм
мөстәкыйльлеген
үстерү.
Белемнәрне
Фигыль,
системага
сыйфат сүз
салу дәресе
төркемнәрен
тану, белү
ысулларын
Көри
Төзәтә
Шарт фигыль. 57 нче бит 7 нче
Барлык-юклык күнегү, мәсьәләне
формасы.
чишегез
Сәбәп
Җыя
Түгәрәк
Шарт
фигыльнең
зат-сан белән
төрләнеше.
Өйрәнелгән
сүзләрне
кабатлау.
Елый
Терелә
Тавыш
Ерак
Кагыйдәләрне
кабатларга
58 нче бит 7 нче
күнегү,
6 нчы
күнегүне язмача
эшләгез
58 нче бит 5 нче
күнегү,
шарт
фигыльләрне
кулланып.
җөмләләр языгыз
30
Урын-вакыт
кушымчалары.
килеше 1
31
Сүз
кабатлау.
32
Ия белән хәбәр арасында 1
сызык куелу очрагы.
33
Сүзләргә
аффикслар 1
ялгану тәртибе.
34
Тәрҗемә
хикәя”)
35
Раслау
һәм
җөмләләр.
36
Билгесез үткән
хикәя фигыль.
37
Кисәкчә.
төркемнәрен 1
эше.(“Беренче 1
инкарь 1
заман 1
Билгесезлек 1
Катнаш дәрес
Белемнәрне
системага
салу дәресе
билгеләү.
Исемнәрнең
килеш белән
төрләнешен
истә калдыру, сөйләмдә куллана
белү.
Бәйләнешле
сөйләм
үстерү.
Яңа теманы Җөмлә киаңлату
сәкләрен тану белән бәй
-ләп, тыныш
-билге ләрен
дөрес куярга
өйрәтү
Катнаш дәрес Бәйләнешле
сөйләм һәм
язма телне
үстерү.
Бсү
Сүзлекләр
белән
кулланып
эш итә белү.
Катнаш дәрес Раслау һәм
инкарь
җөмләләрне
аера белү.
Катнаш дәрес Билгесез
үткән заман
хикәя
фигыльне аера
һәм сөйләмдә куллана
белү.
Яңа теманы Сүзлек
Тыйнак
Алдакчы
Тәрбиясез
Урын-вакыт
килеше
кушымчалары.
Илт
Инеш
Вакыт
64 нче бит 4 нче
күнегү, нокталар
урынына тиешле
кушымчалар өстәп
язарга
Ия белән хәбәр Карточкалар
арасында
өстендә эш
сызык
куелу
очрагы.
Сагыну
Бит
Әле
Туган
Төтен
Шикелле
Исән-сау
Шома
Текә
Урта
Сүзләргә
аффикслар
ялгану тәртибе.
Лексикография
61 нче бит 1 нче
күнегү,
тиешле
кушымчалар
өстәп, җөмләләрне
язарга
70 нче бит 6 нчы
күнегү,
сүзтезмәләрдә
җөмләләр язарга
Тәрҗемә
итеп
бетерергә
Яңа өйрәнелгән Раслау
һәм Кагыйдәне
сүзләрне
инкарь
өйрәнергә
кабатлау.
җөмләләр.
Югалткан
Тапкан
Киңәш
Тимә
Билгесез үткән Кагыйдәне
заман
хикәя өйрәнергә
фигыль.
Сөенеч
Кисәкчә.
76 нчы бит 4 нче
кисәкчәләре.
сүзләр. 1
аңлату
байлыгын
арттыру.
Игълан
Тигез
Белемнәрне
системага
салу дәресе
Кереш сүзләрне куллана
белү
күнекмәләре
булдыру.
Сөйләмдә
һәм
язуда
фигыль
мәгънәләрен
аңлату.
Сүзлек
байлыгын
арттыру.
Кунаклар
Өлкәннәр
Хуҗа
Сыйлый
38
Кереш
(Кабатлау)
39
Фигыльләрнең
мәгънәләре.
1
Катнаш дәрес
40
Антонимнар.
1
Катнаш дәрес
41
Кабатлау.
(Фигыль)
1
Белемнәрне
системага
салу дәресе
42
Сыйфат фигыль.
1
43
Әйтү максаты ягыннан 1
җөмлә төрләре.
44
Кабатлау.
Контроль эшкә әзерлек.
1
Билгесезлек
кисәкчәләре.
күнегү,
фигыль
ләрне
үзгәртеп
язарга
79 нчы бит, 7 нче
күнегү,
кереш
сүзләр кулланып
җөмләләр
төзеп
язарга
81 нче бит 9 нчы
күнегү,
8
нче
күнегүне эшләргә
Бүлдерү
Борчылу
Ачулану
Фигыльләрнең
мәгънәләре.
Шау-шу
Тынлык
Авыр
Антонимнар.
84 нче бит 7 нче
күнегү,
антонимнарны
парлап язарга
86 нчы бит 10 нчы
күнегү.
төшеп
калган кушымча
ларны куеп язарга
Сыйфат
фигыль.
89 нчы бит 9 нчы
күнегү җөмләләр
эчтәлегенә карап
үзгәртегез,
дәфтәрегезгә
языгыз
Фигыль
заманнары
формаларын
ныгыту.
Татарстан - мөстәкыйль дәүләт
Яңа теманы Укучыларн
Ниһаять
аңлату
ың уйлауКызганыч
фикерләү
Кыен
сәләтләрен,
иҗади
активлыкларын үстерү.
Катнаш дәрес Җөмлә
Төрле
төрләрен
Оят
кабатлау,
Ишетү
сорауларга
Атна
төгәл җавап
бирә белү.
Белемнәрне
Өйрәтелгән
Өйрәнелгән
системага
кагыйдәләр
сүзләрне
салу дәресе
практикада
кабатлау.
куллана белү күнекмә-
Әйтү максаты 96 нчы бит 3 нче
ягыннан җөмлә күнегү, җөмләләр
төрләре.
төзеп,
дәфтәргә
язарга
Контроль
эшкә
әзерләнергә
45
Контроль эш.
1
46
Диалоглар төзү.
1
47
Гомумиләштереп
кабатлау.
1
48
III чирек
Диалоглар төзү.
1
ләре булды
Контроль эш Бәйләнешле
дәресе
сөйләм
үстерү.
Бсү
Диалогик
сөйләм
үстерү.
Белемнәрне
Өйрәнелгән
ныгыту
темаларны
дәресе
сөйләмдә
ныгыту.
Сөйләм
Диалог
телен үстерү
Яңа теманы Телдән һәм
аңлату
язма
күнекмәләр
белән
ныгыту.
Белемнәрне
Җөмлә төзү
системага
күнекмәләре
салу дәресе
камилләште
рү, бәйләнешле сөйләм үстерү.
Контроль
Диалогик,
Тест
дәрес
монологик
сөйләмне
үстерү.
Юнәлеш килешен тәлап 1
итүче бәйлек:
-га + кадәр
50
Исемнәрнең
зат-сан 1
белән
төрләнеше.
(кабатлау)
51
Мөстәкыйль эш.
үзеңне тикшер!)
52
Тәрҗемә эше. (Сүзлекләр 1
белән)
Бсү
53
Ныгыту күнегүләре.
Белемнәрне
системага
салу дәресе
1
Диалог
Кагыйдәләрне
кабатларга
Бөтенләй
Бөек
Билгеле
Диалоглар
төзү.
“Татарстан – мөстәкыйль дәүләт” –
диалог төзергә
Татарстан турында
белгәннәрне
кабатларга
Кадәр
Юнәлеш
килешен тәлап
итүче бәйлек:
-га + кадәр
101 нче бит 7 нче
күнегү.
3
нче
күнегүне язмача
эшләгез
Бсү
49
(Үз- 1
Тест
Мәйдан
Югары
уку
йорты
Курчак театры
104 нче бит 6 нчы
күнегү,
исемнәрнең затсанын,
килешен
билгеләгез
Бертавыштан
Иң
107 нче бит, 8 нче
күнегү, бирелгән
сүзләрне
килеш
белән төрләндерер
-гә, һәрберсе белән
3 җөмлә төзергә
Тема
буенча
лексиканы
кабатларга
Сүзлекләр
Яшьләр
белән
Бина
күнегүләр
Әсәр
эшләү.
Телдән һәм
Кичә
язма күнекУчак
мәләрне ныгыту.
Әдәбият - сәнгать дөньясында
Татарстан турында
кечкенә
хикәя
язып килергә
54
Килешләр.
(Кабатлау)
1
Белемнәрне
системага
салу дәресе
55
Котлау язу.
1
Бсү
56
Диалоглар төзү.
1
Бсү
57
Тартым
һәм
килеш 1
кушымчаларының
ялгану тәртибе.
Белемнәрне
системага
салу дәресе
58
“Безнең дуслык”.
(Хикәя төзү)
59
Фигыльнең
барлык- 1
юклык формалары.
Белемнәрне
системага
салу дәресе
60
Киң һәм тар әйтелешле 1
авазлар.
Белемнәрне
системага
салу дәресе
61
Алмашлык.
Билгеләү
лары.
62
1
1
алмашлык-
Билгеләү
алмашлык- 1
ларының килеш белән
Бсү
Килеш кушымчалары
н сөйләмдә
дөрес куллана
белү
күнекмәләре
булдыру.
Өйрәнелгән
сүзләрне
кулланып
котлаулар
язу.
Бәйләнешле Диалог
сөйләм
үстерү.
Хезмәт
Әһәмият
Тәм
112 нче бит, 2 нче
күнегү,
төшеп
калган
кушымчаларны
өстәп язарга
Тәбриклим
Бәхет
Шатлык
Чын күңелдән
Бәйрәм
котлау
киоергә
Тукран
Тегә
Шатланабыз
Диалоглар
төзү.
Сөйләм
телен
үстерү.
Дус
Ярдәм
Тартым
һәм
килеш кушымчаларының
ялгану тәртибе.
Иптәшең үзеңнән яхшы булсын
Җөмлә төзү Хикәя язу
Һәрвакыт
күнекмәләре
Һәр көн
камилләште
Раслау һәм
Үпкәләшү
инкарь итү.
Тиеш
Фонетика
буенча алган белемнәрне ныгыт
Яңа теманы Билгеләү алаңлату дәресе машлыкларын
аера
белү
һәм
сөйләмдә
куллану.
Яңа теманы Билгеләү
аңлату дәресе алмашлыкла
“Безнең
дуслык”.
(Хикәя төзү)
белән
язып
Дәрестә
төзегән
диалогларны ят лап кил (С. Сәйдә
-шев, М. Җәлил)
Хикәяне сөйләргә
әзерләнеп килергә
Почмак
Онытты
Акча
Транскрипция
билгеләре.
Һәркем
Һәркайсы
Һәр
Һәрбер
Алмашлык.
Билгеләү
алмашлыклары
.
120 нче бит 6 нчы
күнегү, бирелгән
сүзләрне
килеш
белән төрләндер
126 нчы бит11 нче
күнегү,
“Чын
дуслар” дигән темага хикәя язарга
127 нче бит 4 нче
күнегү, сүзләрнең
кушымчаларын
билгеләргә
Ишегалды
Билгеләү
алмашлыкла-
128 нче бит 10 нче
күнегү,9
нчы
Фигыль.
төрләнеше.
63
Кабатлау
(күнегүләр эшләү).
101 нче дәрес.
1
Белемнәрне
системага
салу дәресе
64
Исемнәрнең
тартым 1
белән
төрләнешен
кабатлау.
Белемнәрне
системага
салу дәресе
65
Җөмләнең
кисәкләре.
Белемнәрне
системага
салу дәресе
66
Барыйм әле, эшлим 1
инде фигыль формалары.
Катнаш дәрес
67
Билгеле үткән
хикәя фигыль.
Белемнәрне
системага
салу дәресе
68
Укыйсым бар, язасым 1
бар төзелмәсе.
Катнаш дәрес
69
Кабатлау. (Фигыль)
Белемнәрне
баш 1
заман 1
1
рына килеш
кушымчалар
ын
дөрес
ялгап, җөмләләр төзү
күнекмәләре
булдыру .
Сүз төркемнәрен берберсеннән
аерып,
сөйләмдә
куллану.
Тартымлы
исемнәрне
сөйләмдә
куллану
Сорауларны
дөрес куеп,
җөмләдә ия
белән хәбәр
нең урынын
билгеләү.
Бәйләнешле
сөйләм
үстерү.
Билгеле үткән
заман
хикәя
фигыльне куллана
белү
күнекмәләре
булдыру.
Фразеологизмнарны
сөйләмдә
куллану.
Диалогик,
рының килеш күнегүдәге
белән төрләне- сүзләрнең
ше.
тәрҗемәсен
сүзлектән табарга,
истә калдырырга
Янына
Бирми
Ялкау
Юмарт
Селтәде
Авырта
Ярдәм
Чакыру
Күтәрелә
Балалар табибы
129 нче бит 3 нче
күнегү, нокталар
урынына тиешле
кушымчаларны
куеп
язарга,
тәрҗемә итәгрә
130 нче бит 5 нче
күнегү, нокталар
урынына тиешле
кушымчаларны
куеп язарга
Җөмләнең баш 134 нче бит 7 нче
кисәкләре.
күнегү, 6 нчы
күнегүне язмача
тәрҗемә итәргә
Даруханә
Игеннәр
Ярдәм итегез
Теләк фигыль Кагыйдәне өйрәформалары.
нергә 136 нчы бит
8
нче
күнегү,
җөмләләрне
татарча язарга
Тән әгъзаларын Билгеле үткән 138 нче бит 10 нче
белдерүче
заман
хикәя күнегү,
татарча
сүзләрне
фигыль.
җавапларны
кабатлау.
дәфтәргә язарга
Җир
Ис
Яланаяк
Кулъяулык
Укый-сым бар, 140 нче бит 9 нчы
язасым
бар күнегү, җөмләләртөзелмәсе.
не
үрнәктәгечә
киңәйтеп язарга
143 нче бит 4 нче
системага
салу дәресе
70
Мөстәкыйль эш.
1
71
Күнегүләр эшләү.
1
72
Үз-үзеңне тикшер!
1
73
Чакыру кәгазе төзү.
1
74
Ситуацияләр
диалоглар төзү.
75
Исемнәрнең сан сүз 1
төркеме белән килүе
76
Туган көн уеннары
77
Өйрәнгәннәрне гомуми- 2
ләштереп кабатлау.
буенча 1
1
монологик
сөйләм
үстерү.
Бәйләнешле Тест
Өйрәнелгән сүзсөйләм
ләрне ныгыту.
үстерү.
Белемнәрне
Күнегүләр
Түбә
системага
ярдәмендә
Болыт
салу дәресе
язма
һәм
Кинәт
телдән сөйНичек
ләмне камил
ләштерү.
Белемнәрне
Өйрәнелгән Монолог/
Мактау
системага
кагыйдәләр диалог
сүзләрен
салу дәресе
не гамәлдә
кабатлау.
куллану.
Туган көн – күңелле бәйрәм
Бсү
Өйрәнелгән
Чакырам
сүзләрне
Башлана
кулланып
Рәхим ит(егез)!
чакыру язу.
Бсү
Диалогик
Диалог
Бәлеш
сөйләмне
Табын
үстерү.
Авыз ит
Кыстау
Яңа теманы Санлы
Кызык
аңлату дәресе исемнәрнең
Чынлап
җөмләдә
Милләт
дөрес кулланылышы.
бсү
Вакыт бе- Монолог/
Ау
рәмлекләрен диалог
Эләккән
ең
төрле
Ишек
сөйләм ситу
Буй
ацияләрендә
кулланылышы.
Белемнәрне
Бәйләнешле
Өйрәнелгән
ныгыту
сөйләм
сүзләрне
дәресе
үстерү.
ныгыту.
күнегү,
җөмләләрне дәвам
итеп язарга
Кагыйдәләрне
кабатларга
Сүз
нәре.
төркем- 145 нче бит 7 нче
күнегү, бирелгән
сүзләрне
килешләр
белән
төрләндерергә
145 нче бит 5 нче
күнегү, җөмләләрне тәрҗемә итеп
язарга
Әти-әниләгегезгә
мәктәпкә бәйрәмгә
чакырк
кәгазе
языгыз
Бер
диалогны
ятлап килергә (147
нче бит)
Исемнәрнең
сан
сүз
төркеме белән
килүе
150 нче бит, 7 нче
күнегү,
“Мин
телләр өйрәнергә
яратам”- кечкенә
сочинение язарга
Вакыт берәм- 154 нче бит 5нче
лекләре
күнегү,
берәр
уенны
дәфтәргә
язып килергә
Килеш,
тартым,
исем+сан
кабатларга
IV чирек
Дүрт аяклы дусларыбыз
Яңа теманы Диалогик
Казылык
аңлату дәресе һәм моно Бәләкәч
логик сөйләмне камил
ләштерү
Белемнәрне
Эзлекле
Югал
системага
фикер йөртү
Юкка
салу дәресе
һәм иҗади
Ышан
сәләтне
үстерү.
Катнаш дәрес Игътибарлы
Шәфкатьле
-лыкны,
Шаян
эзләнүне
Хәтле
сөйләмдә
үстерү.
Катнаш дәрес Өйрәнелгән
Көнләшү
исемнәрне
Иркә
кулланып
хикәя төзү
күнекмәсен
үстерү.
Яңа теманы Сөйләм
Эчке
аңлату әдресе телен баету.
Юньле
Сурәтлә
78
Туры
сөйләм.
Туры 1
сөйләм янында тыныш
билгеләре.
79
Фигыль.
заманнары.
80
Теләк белдерү төзелмәсе: 1
барасым килә.
81
Исем.
Исемгә 1
кушымчалар ялгау.
82
Шарт фигыль. (“Рәхәт 1
безнең Акбайга” 143 нче
дәрес)
83
Шарт фигыльнең зат-сан 1
белән төрләнеше.
Яңа теманы Фикерләү
аңлату дәресе сәләтен
үстерү.
84
Фигыльнең
формалары.
заман 1
Белемнәрне
системага
салу дәресе
85
Билгесез
заман 1
Белемнәрне
Фигыль 1
үткән
Заман формаларын сөй
ләмдә дөрес
куллана
белү.
Диалогик,
Рөхсәт
Рух
Чыгыш
Хәбәр
Туры сөйләм.
Туры сөйләм
янында тыныш
билгеләре.
157 нче бит5 нче
күнегү, хикәядән
туры
сөйләмне
табып,
тыныш
билгеләрен аңлат
Фигыль.
158 нче бит3 нче
Фигыль
күнегү,
күчереп
заманнары.
язарга,
фигыльләрне
табып
төрләрен билгелә
Теләк белдерү 160 нчы бит 6нчы
төзелмәсе:
күнегү,
4
нче
барасым килә. күнегүне язмача
эшләргә
Исем. Исемгә 162 нче бит 4нче
кушымчалар
күнегү,
җөмләялгау.
ләрдән исемнәрне
табып кушымчаларын билгеләргә
Шарт фигыль.
163 нче бит 1 нче
күнегү,
шарт
фигыльләрне
табып, кушымчаларының асларына
сызарга
Шарт фигыль- 163 нче бит 1 нче
нең
зат-сан күнегү,бирелгән
белән төрләне
шарт фигыльләрне
зат-сан
белән
төрләндерергә
Фигыльнең
167 нче бит 5 нче
заман
күнегү,
хаттан
формалары.
фигыльләрн заман
формаларына
куярга
168 нче бит 3 нче
хикәя фигыльне кабатлау
системага
салу дәресе
монологик
сөйләмне
үстерү.
86
“Минем дүрт аяклы 1
дустым” – хикәя язу
Бсү
87
Сүз
кабатлау.
Белемнәрне
системага
салу дәресе
88
Инфинитив
төзелмәсе
кирәк 1
Катнаш дәрес
89
Инфинитив + өйрәтте 1
төзелмәсе.
Катнаш дәрес
Ишетү һәм Хикәя
Өйрәнелгән
сөйләм
сүзлек
күнекмәләре
байлыгын
формалашкабатлау.
тыру.
Сәламәт тәндә – сәламәт акыл
Бәйләнешле
Еш
сүзләрне
Йокы
сөйләмдә
Зарарлы
оештыра
белү сәләтен
арттыру.
Яңа өйрәнел
Кирәк
гән төзелмәЗарарлы Гадәт
не ситуацияСаулык
гә яраклашИяләшү
тырып ирекле куллану.
ӘңгәмәдәшСу коену
не сөйләшер
Өйрәтте
гә этәрү.
90
Тәрҗемә эше. “Гата 1
Камский
–
атаклы
шахматчы”
Бсү
91
Исем.
Грамматик 1
категорияләре.
Белемнәрне
системага
салу дәресе
92
Ныгыту күнегүләре.
Белемнәрне
төркемнәрен 1
+
1
Укучыларн
ың тестлар
белән эшләү
күнекмәләре
н үстерү.
Темага кагылышлы
сүзләрне
сөйләмдә
активлашты
ру.
Татарча дө-
Сугыш
Кушамат
Якташым
Чын-чынлап
Акыл хезмәте
Уңыш
Дөнья
Тирән
күнегү, билгесез
үткән
заман
фигыльләрне
юклык формаснда
дәфтәргә язарга
Кагыйдәләрне
кабатларга
172 нче биттәге
текстның 1 нче
абзацын күчереп
язарга,
сүз
төркемнәрен
билгеләргә
Инфинитив + 175 нче бит 12 нче
күнегү.
Үзегез
кирәк
төзелмәсе
йчен сәламәт яшәү
кагыйдзләрне
төзегез
Инфинитив + 177 няе бит 8 нче
күнегү, “Сәламәт
өйрәтте
төзелмәсе.
тәндә – сәламәт
акыл” – сочинение
язарга
Тәрҗемә
итеп
бетерергә
Исем.
Грамматик
категорияләре.
Кагыйдәләрне
кабатларга
182 нче бит6 нчы
(Исем + сыйфат).
һәм
системага
салу дәресе
93
Бәйлек
сүзләр.
94
Аваз
һәм
Транскрипция.
95
Кабатлау.
(Бәйлек сүзләр).
96
Диалоглар төзү. Юл йөрү 2
кагыйдәләре 160 нчы
дәрес
97
1
Бәйлек
кабатлау.
бәйлек 1
хәреф.
1
сүзләрне
98
Контроль эш.
1
99
Йомгаклау.
(Гомумиләштереп
кабатлау)
3
рес, ирекле
сөйләмне
үстерү.
Яңа теманы Бәйлек сүзаңлату дәресе ләрне тоташ
текстта
тану.
Белемнәрне
Яңа сүзләр
системага
әйтелешенә
салу дәресе
игътибарны
арттыру.
Белемнәрне
Бәйлек сүзсистемага
ләрне диасалу дәресе
логик текстларда тыңлап - аңлау
күнекмәләре
булдыру.
Бсү
Диалогик
сөйләмне
ишетеп
аңларга
өйрәтү.
Белемнәрне
Сөйләм
системага
хәрәкәтенә
салу дәресе
ситуатив
юнәлеш
күнегүләре
булдыру.
Укучыларн
Тест
ың уйлауфикерләү
сәләтләрен,
иҗади актив
лыкларын
үстерү.
Гомумиләште Бәйләнешле
реп кабатлау сөйләм
дәресе
үстерү.
Бәйлек сүзләр.
Сукмак
Сәяхәт
Табыш
Агач төбе
Буенда
Уң
Ашыкма
Сул
Онытма
Белми
Юлчы
Эшкуар
Эшмәкәр
күнегү, сыфат +
исем,
җөмләләр
төзергә
Бәйлек
һәм 183бит
6нчы
бәйлек сүзләр. күнегү,
“Безнең
бакча” дигән темага хикәя язарга
Аваз
һәм 184 нче бит 3 нче
хәреф.
күнегү, сүзләрне
Транскрипция. транскрипция
белән язарга
Диалоглар
төзү.
Юл
йөрү
кагыйдәләрен
ятларга
186 нчы бит 2 нче
күнегү, бирелгән
сүзләрдән
җөмләләр көзегез
Килешенде
Мәктәп директоры
______ Хуснуллин Р.З.
Прказ №
“ ” август 2010 нчы ел
Килешенде
Методсовет рәисе
______ Хәсбиева С.Ә.
“ ” август 2010 ел
Килешенде
Методберләшмә утырышында
Протокол № 1
“ ” август 2010 ел
VI СЫЙНЫФТА ТАТАР ӘДӘБИЯТЫННАН
ЭШ ПРОГРАММАСЫ
Татар әдәбиятыннан эш программасы
6 нчы сыйныф
(70 сәг)
Аңлатма язуы
Эш программасы статусы.
Программа нигезенә Россия, Татарстан Мәгариф һәм фән министрлыкларының мәктәпләрдә урта һәм тулы белем алу стандартлары салынды, “Рус телендә
сөйләшүче балаларга татар әдәбиятын укыту буенча сынап карау программалары”на нигезләнеп төзелде.
Эш программасы структурасы.
Татар әдәбиятыннан эш программасы өч өлештән тора: аңлатма язуыннан, төп бүлекләрне, белем һәм күнекмәләрне үз эченә алган программаның
эчтәлегеннән, укучыларның әзерлек дәрәҗәсенә таләпләреннән.
Эш программасының эчтәлеге.
Рус телендә сөйләшүче балаларга татар әдәбияты укытуның төп максаты һәм бурычлары.
1992 нче елның 8 нче июлендә кабул ителгән “Татарстан Республикасы халыклары телләре турында” Законы нигезендә татар һәм рус телләре тигез хокуклы
дәүләт телләре булып расланды һәм Татарстан Республикасы мәктәпләрендә рус телендә сөйләшүче балаларга татар телен дәүләт теле буларак укыту процессы
башланды. Мәгариф министры җитәкчелегендә бик кыска вакыт эчендә бу өлкәдә нәтиҗәле эш оештырылды: махсус программалар, дәреслекләр, методик
әсбаплар, дидактик материаллар әзерләнде, “Татарстан мәктәпләрендә татар телен дәүләт теле буларак укыту эчтәлегенә таләпләр минимумы” төзелде.
Моңа кадәр рус телендә сөйләшүче балалар татар теленең грамматик нигезләрен үзләштерү дәвамында аерым күнегүләр эшләргә, диалог һәм монологлар төзергә
генә өйрәнеп килделәр. Әмма сүз сәнгатенең асыл нигезен тәшкил иткән әдәби әсәр игътибардан читтә кала килде.
Сәнгатьнең бер төре булган әдәбият белән танышу әдәби уку дәресләрендә башлана. 5-9 нчы сыйныфларда эстетик әһәмияткә ия булган күләмлерәк әсәрләрне
әдәбият дәресләрендә укуны дәвам итәбез.
Рус телендә сөйләшүче балалар өчен әдәби уку дәресләре татар язучыларының иң матур әсәрләре белән танышу, аларны дөрес интонация белән, басымнарны
урынлы куеп уку, аңлау, истә калдыру, аерым гыйбарәләрне, сүзләрне, сүзтезмәләрне, җөмләләләрне сөйләмгә кертеп җибәрүгә юнәлдерелергә тиеш. Әдәби текст
баланы матур җөмләләр төзеп сөйләргә, татарча аралашуга этәрергә тиеш.
Тәкъдим ителә торган программаның максаты:
башка милләт вәкилләренең күңелен яулардай, алар гомумкешелек әхлакый сыйфатларын тәрбияли алырдай әсәрләр аша укучыларның татар телен
өйрәнүгә кызыксынуларын, ягъни уку мотивациясен көчәйтү;
- рус телендә сөйләшүче балаларны татар әдәбиятының алтын хәзинәсен тәшкил иткән әдәби әсәрләр белән таныштыру;
- татар халкының тарихына, мәдәниятына ихтирам хисе тәрбияләү;
- татар әдәбияты әсәрләрен өйрәнү аша, укучыларның татар телендә телдән һәм язмача аралашу мөмкинлекләрен киңәйтү;
әлеге максатны тормышка ашыру өчен түбәндәге бурычлар куела:
-
- мәктәп баласының сөйләү, уку, тыңлау сәләтен үстерү, төрле текстларны өйрәтүнең нигезләрен аңлату;
- баланы мөстәкыйль рәвештә китап укырга әзерләү;
- татар әдәбиятына, сәнгатенә, мәдәниятенә кызыксыну һәм хөрмәт хисләре тәрбияләү;
- татар әдәби текстларын дөрес интонация белән укырга өйрәтеп, сәнгатьле уку күнекмәләрен булдырү;
- тексттагы сүзләрдән, гыйбарәләрдән файдаланып, эчтәлек сөйләргә өйрәтү;
- татар телендә язылган әдәби әсәрнең моңын, аһәңен тоярга өйрәтү.
Рус телендә сөйләшүче балалар өчен татар әдәбиятының асылын төшендерү укытучының сүз сәнгате серләрен яхшы белүен, анда иҗади эшләү күнекмәләре
булуын таләп итә. Мәктәп баласына сүз сәнгатенең серләрен ачуда эстетик принцип (укучыларның матурлыкны күрә алуы һәм башкаларны күрергә өйрәтә алуы),
эзлеклелек (укучы алган белемнең тулыланып, баеп баруы), әдәбиятны сүз сәнгате буларак өйрәнү (татар телендә язылган әсәрләрдә әдәби образларны ачу
үзенчәлекләре, татар теленең матурлыгын күрергә өйрәтү), психологик принцип (мәктәп баласының яшь үзенчәлекләрен, белем дәрәҗәләрен исәпкә алып эш итү);
аерым алып карауны талап итә торган принцип итеп коммуникативлык принцибы килеп керә, чөнки әдәбият дәресләрендә алынган белем балаларның аралашу
чарасына әверелергә тиеш. Укучыларны әдәби әсәрне кабул итү һәм әдәби үсеш үзенчәлекләрен исәпкә алып, дифференциацияләү дә (аерым төркемнәргә бүленеп
эшләү) һәм интеграцияләү (татар теле һәм рус әдәбияты дәресләрендә алган белемнәрне һәм гамәли эш күнекмәләрен файдалану) үзәккә алына.
Рус телендә сөйләшүче балалар белән эшләгән вакытта өстенлек иҗади уку (сәнгатьле уку), репродуктив методларга бирелә. Балаларның үзләштерү дәрәҗәсен
тикшерү өчен эзләнү методы алына. Биредә метод һәм алымнарны төрләндерүгә, укучыларның яшь үзенчәлекләрен исәпкә алу, аларның әдәби үсеш
үзенчәлекләренә таяну, башка әдәбиятны кабул итү шартлары, укучыга җиткереләчәк материалның күләме, әлеге курсны үзләштерүнең максаты һәм бурычлары
да йогынты ясаячак.
Төрле сәнгать вәкилләре белән таныштыру, алар турында укучыларның татарча сөйли белү күнекмәләренә ирешү – программа бурычларының берсе.
Билгеле булганча, рус телендә сөйләшүче балаларга татар телендә укыту максатларының берсе – аларны язма сөйләм аша аралашырга өйрәтү. Шуңа күрә уку
һәм татар әдәбияты дәресләрендә төрле характердагы язма эшләр эшләү дә максатка ярашлы эш төре булып тора. Аларга түбәндәгеләр керергә мөмкин:
- әсәрнең планын төзү;
әсәр геройлары турында үз фикереңне язу;
- әсәрнең сюжетын үзгәртеп, яңа хикәя төзү;
- күргән, ишеткән турында хикәяләп язу, һ.б.;
- укылган әсәрнең эчтәлеге буенча инша язу;
- бирелгән темага өйрәнелгән әдәби әсәр буенча сочинениеләр язу.
Гомүмән алганда, рус телендә сөйләшүче балаларга татар әдәбиятын оригиналда укыта башлау татар телен өйрәнүнең дәрәҗәсен күтәрүгә, әдәбият
хәзинәләребезне башка халыклар арасында таратуга юл ачачак.
Укыту планында 6 нчы сыйныфта татар әдәбиятыннан атнага 2 сәгать вакыт бирелә. Татар әдәбиятыннан тематик планны “Рус телендә сөйләшүче балаларга татар
әдәбиятын укыту буенча сынап карау программалары”на (Р.З. Хайдарова, Р.Л. Мавлафеева. Казан. “Мәгариф” нәшрияты. 2003) нигезләнеп төзедем. Программада
70 сәгать каралган. текст өстендә эш – 56 сәгать, бәйләнешле сөйләм үстерү – 13 сәгать, класстан тыш уку – 1 сәгать
№
1
Төп тема
Яңа уку елы котлы булсын
Сәгать
саны
7
2
Мин – зур ярдәмче
11
3
Татарстан – мөстәкыйль дәүләт
12
Лексика
Киңәшче,фән, уй, сердәшче, олы,
кече, сеңел, пөхтә, һәрвакыт,милли, басма, тамга, китап басучы,бал
–чык, кулъ язма, һәйкәл,аңлатмалы
сүзлек, галим,бастыра, төзи, уңайсыз,теләсә кая, чирек, бөгәрли,
зарлана, шагыйрь, онытма, мәңге,
хәтер, кайнар, танымый, буяу,
чәйни, таш
Яңа, тәрбияле, минемчә. елмая,
әйләнеп кайта, әсирлеккә эләгә,
истәлек, очрашу, Бөек Ватан
сугышы, бергәләп, көтәм, барыбер,
егет, әкрен, ачык, тыйнак, тәвәк –
кәл, тәкъдим, бал корты, кәрәз,
башкача, бәхетле, чишмә, эссе,
кызганыч, сизә, кое, эшчән, ярдәмчел, алдакчы, иҗат, аеруча, рәссам,
фил, пәке, кесә, сап, шәп, берьюлы
курка, кинәт, шома, курка, кинәт,
шома, сызгыра, кычкыра, сумса
Ниһаять, дәүләт, сәясәт, ил, җәм-
Белем һәм күнекмәләр
-
Җ. Тәрҗеманов “Якын дус”
Китапка ничә яшь?
Каюм Насыйри – зур галим.
Көндәлек нигә елый?
Гөлшат Зәйнашева иҗаты.“Бер атнада
ничә көн?”
Әкият-пьеса “Гатаның хатасы”.
-
“Алсу” хикәясе.
А. Алиш “Әни ялга киткәч” хикәясе
Ф. Яруллин. “Әхмәт” хикәясе.
Д. Аппакова “Сөяк саплы пәке” хикәясе
-
Англия кунаклары.
-
4
Әдәбият – сәнгать дөньясы
5
5
Иптәшең үзеңнән яхшы булсын
6
6
Туган көн – күңелле бәйрәм
4
7
Дүрт аяклы дусларыбыз
5
8
Сәламәт тәндә – сәламәт акыл
6
9
10
Бәйләнешле сөйләм үстерү
Класстан тыш уку
Барлыгы
гыять, шартнамә, күпмилләтле,
ышаныч, тантана, идарә итү, ти –
гез хокуклы, бурыч, башлык, кала,
канәфер горур, җан, борнгы,
тарихи, сайлау, тәмамлый
Чыгыш ясый, әсәр, сәхнә, көй,
сәләтле, танылган, менү, учак,
куну, юлдаш, хөрмәт итү, үлемсез,
җыентык, яшерен, әйләнәсендә,
әйләнергә, ефәк кушак
Берүзе, сөендем, һәркайсының
кызгана, ватарсың, рәхәтләнеп,
йөрәге авырту, кан басымы, авызы
ерылу, аяклары җиргә тими,
аяклары бии башлау, көнбатыш,
түбәле капка, чыланган, кызганыч
Белгәннәр, тылсымчы, түләүсез,
җыентык, халыкара, лаек була,
гадел, кыю, өлеш, сумса, бавырсак,
башваткыч, мәзәк
Токым, кыя, фән, гадәт, якын,
ялтырый, шатлана, сөяк, кәеф,
сөйләшә, иртүк, билләһи, ялганлау, исән-сау, онык, элемтәче,
хәбәр, яралы, юа, үтүкли, беркем
Тартма, аерыла алмый, чыныгу,
шөгыльләнә, үрнәк, ихтыяр көче,
дөнья, чын-чынлап, үрнәк,
балыкчы, яр, тал, диңгез, сәяхәт,
кыргый хайван, ашыгу, җәяүле,
борылыш, ишегалды, бераздан,
иснәү
-
Татарстан – мөстәкыйль дәүләт
Мин яратам сине, Татарстан!
М. Ш. Шәймиев - Татарстанның
беренче Президенты
Казан – Татарстан башкаласы
Казан театрлары
Салих Сәйдәшев
“Яшь туристлар” җыры.
Муса Җәлил тормышы һәм иҗаты.
“Суөык бабай” шигыре
“Чын дуслар”хикәясе.
“Яңа чана” хикәясе
“Сашаның дуслары” хикәясе
“Кинога барганда”хикәясе
-
“Туган көн” җыры
Ш.Галиевның тормыш юлы һәм иҗаты.
“Кунаклар” шигыре
-
“Юлдаш – авыл эте ”
“Авыл эте Акбай” пьесасы
Бөек Ватан сугышында этләр
“Рәхәт безнең Акбайга”
-
Сәламәт тәндә-сәламәт акыл
Гата Камский – атаклы шахматчы
“Мин-балыкчы” – шигыре
“Фәндүс, Илдус һәм Фирдүснең
урманга сәяхәте” хикәясе
Юл йөрү кагыйдәләре
“Настя” хикәясе
“Олегның эте Бим” хикәясе
-
13
1
70
5 – 9 нче сыйныфны тәмамлаган рус телендә сөйләшүче балалар үзләштерергә тиешле белем –күнекмәләр.
1. Әдәби әсәрләрне рольләргә бүлеп укырга өйрәтү.
2. Сәнгатьле укырга әзерлек кагыйдәләрен хәтергә сеңдерү. Эчтәлеккә туры килгән картинаны күз алдына китерү, шигырь яңгырашын ишетә белү.
3. Йөгерек, аңлы, дөрес, сәнгатьле уку. Әдәби тел нормаларын истә тотып, теләсә нинди жанрда язылган әсәрне үзлектән аңлап укый белү.
4. Укылган әсәрләрдән төп фикерне укучының аерып күрсәтә алуы, үз сүзләре белән төп фикерне әйтә белүе, текстның төп фикерен билгеләп, өлешләргә,
кисәкләргә аеру.
5. текстны үзлектән төзелгән планга нигезләнеп, иллюстрациягә таянып, кыска һәм төгәл итеп сөйли белү. Аерым темага хикәя төзү өчен материал табу.
6. Әдәби әсәрдәге геройларга бәя бирә белү.
7. тексттагы сүзләрнең мәгънә төсмерләрен аера белү, аларны сөйләмгә кертеп җибәрү. Әсәрдә аларны табу, әйтелеш һәм язылыш үзенчәлекләренә игътибар
итү, мәгънәләрен аңлап калу.
8. Әсәрдәге вакыйгаларны күпертеп сурәтләнгәндә, геройларның тирә-юньдәге табигатькә мөнәсәбәтен күрсәткшндә автор кулланган сурәтдәү чараларын
(чагыштырулар, эпитетлар, метафоралар, фразеологик әйтелмәләр) күрә һәм аерып алырга өйрәтү.
9. Иҗади хикәяләр төзү: кайөсы да булса бер герой исеменнән, ягъни затын үзгәртеп сөйләү, геройның язмышы турында хикәяне дәвам итү, тормыштагы
вакыйгалар турында хикәя төзү, күзәтү элементларын кертеп, тасвирлауны үзгәртеп сөйләүкүнекмәләрен булдыру.
10. Язучы биографиясен билгеле бер эзлеклелектә сөйөләү күнекмәләрен булдыру.
Укыту – методик комплекты
2.
Рус телендә сөйләшүче балаларга татар әдәбиятын укыту буенча сынап карау программалары” (Р.З. Хайдарова, Р.Л. Мавлафеева. Казан. “Мәгариф”
нәшрияты. 2003)
Рус мәктәпләрендәге рус төркеме укучыларына татар әдәбиятыннан гомуми белем бирүнең дәүләт стандарты
3. Р.З. Хәйдәрова, Л.Д. Белоусова, Э.Н. Хәбибуллина. Татар теле. Рус телендә урта гомуми белем бирүче мәктәпнең 5 нче сыйныфы өчен дәреслек (рус
телендә сөйләшүче балалар өчен).
№
Дәрес темасы
Сәгать
саны
Дәрес тибы
Коммуникатив
максат
Контроль
төре
Үзләштерергә яки
камилләштерергә тиешле
белем һәм күнекмәләр
Лексика
Грамматика
Өй эше
Дата
План
1
Яңа уку елы белән!
1
Бсү
2
Җ. Тәрҗеманов
“Якын дус”
1
Сәнгатьле
уку дәресе
3
Минем мәктәбем.
1
Бсү
Яңа уку елы котлы булсын
Әңгәмәдәшең
Уку-язу
белән контакт
әсбаплары
урнаштыра белү,
исемнәре.
итәгатьле сүзләр
-не кабатлау.
Укучыларны
Киңәшче,фән,
шигырьне дөрес,
Уй, сердәшче
сәнгатьле укырга
өйрәтү.
ӘңгәмәдәшеңОлы, кече, сенең яшәү уры ңел, пөхтә,
нын, хәлен соһәрвакыт
Эндәшү,
исәнләшү
сүзләре.
Үзең турында
хикәя төзергә
Шигырьне ятларга
Мәктәп турында
хикәя төзергә
Факт
рый һәм үзең
турында хәбәр
итә белү.
Тарихи фактларга таянып, китап
-ның килеп чыгышы турында
тулы мәгълүмат
җыю.
Укучыларның
бәйләнешле
сөйләм телен
үстерү, китап
һәм башка
мәгълүмат
чыганаклары
белән эшләү.
Кире кага һәм
раслый белү
күнекмәләрен
булдыру.
4
Китапка ничә яшь?
1
Уку дәресе
(аңлатмалы
уку)
5
Каюм Насыйри – зур
галим.
1
Текст
өстендә
эшләү
дәресе
6
Көндәлек нигә елый?
1
Уку дәресе
(аңлатмалы
уку)
7
Гөлшат Зәйнашева
иҗаты.
“Бер атнада ничә көн?”
1
Атна көннәрен
сөйләмдә
куллана белү.
Шагыйрь,
онытма,
мәңге
Шигырьне ятларга
8
Әкият-пьеса
“Гатаның хатасы”.
1
Текст
өстендә
эшләү
дәресе
Уку дәресе
(аңлатмалы
уку)
Әкиятнең
мәгънәви ягын
табарга өйрәтү.
Рольләргә бүлеп,
сәнгатьле укырга
өйрәнергә
9
Әкият-пьеса
“Гатаның хатасы”
(дәвамы)
“Минем яраткан
китабым”
хикәя төзү
1
Кире кага һәм
раслый белү.
1
Уку дәресе
(аңлатмалы
уку)
Бсү
Хәтер
Кайнар
Танымый
Буяу
Чәйни
Таш
“Алсу”
1
Уку дәресе
Өйрәнелгән
Хикәя төзү
сүзләрне кулла нып, хикәя төзи
белү күнекмәлә рен ныгыту.
Мин – зур ярдәмче
Укучыларның
Яңа
Хикәяне сәнгатьле
10
11
Милли,басма,
тамга, китап
басучы,бал –
чык, кулъ
язма, һәйкәл
Текстның
эчтәлеген
сөйләргә
өйрәнергә
Аңлатмалы
сүзлек, галим,
бастыра, төзи
Текстны сөйләргә
өйрәнергә
Уңайсыз,телә
-сә кая, чирек,
Бөгәрли, зарлана
Кире кага
һәм раслый
белү күнекмәләрен
булдыру.
Хикәяне сәнгатьле
укырга өйрәнергә
Әкият-пьесаның
эчтәлеген сөйләргә өйрәнергә
Хикәяне сөйләргә
өйрәнергә
хикәясе.
(аңлатмалы
уку)
12
Абдулла Алишның
тормыш юлы һәм иҗаты.
1
Текст
өстендә
эшләү
дәресе
13
А. Алиш “Әни ялга
киткәч” хикәясе.
1
14
“Әни ялга киткәч”
хикәясен сәхнәләштерү
1
Уку дәресе
(аңлатмалы
уку)
Бсү
15
А.Алиш “Нечкәбил”
әкияте
1
Кту
16
А.Алиш иҗатын
йомгаклау дәресе.
1
Йомгаклау
дәресе
17
Ф. Яруллин. “Әхмәт”
хикәясе.
1
Уку дәресе
(аңлатмалы
уку)
18
Әдәби терминнар (геройларга характеристика
бирү, чагыштыру
алымы).
1
Бсү
19
Дәрҗия Аппакова.
Тормыш юлы һәм
иҗаты.
1
Текст
өстендә
эшләү
фикерләү сәләтен үстерү, сүзлек байлыгын
арттыру
Фикерне дөрес
һәм төгәл итеп
әйтә белү күнекмәләре булдыру.
Текстны аңлап
уку алымнарын
өйрәнү.
Укучыларның
иҗади
сәләтләрен,
театраль
осталыкларын
үстерү..
Парлап һәм коллективта эшләү
күнекмәләрен
ныгыту.
Логик фикерләү
күнекмәләрен
ныгыту.
Хикәянең идеяэчтәлеген ачу
күнекмәләрен
ныгыту.
Укучыларны
әдәби
терминнарны
сөйләмнәрендә
куллануга
өйрәтү.
Сөйләм
күнекмәләрен
камилләштерү.
Тәрбияле
Минемчә
Елмая
укырга өйрәнергә
Әйләнеп
кайта,әсирлек
кә эләгә, истәлек, очрашу
Бөек Ватан
сугышы
Бергәләп, көТәм, барыбер,
егет, икәү
Әкрен, ачык,
тыйнак, тәвәк
–кәл, тәкъдим
А.Алишның
биографиясен
сөйләргә
өйрәнергә
Бал корты,
кәрәз,
Әкиятне сәнгатьле
укырга
Башкача
Бәхетле
А.Алиш иҗаты
турында 5 сорау
(тест) әзерләп
килергә
Хикәяне сәнгатьле
укырга өйрәнергә
Хикәяне сәнгатьле
укырга өйрәнергә
Үзегез язган
пьесаны сәнгатьле
укырга өйрәнергә
Чишмә, эссе,
кызганыч,
сизә, кое
Эшчән, ярдәм
-чел, алдакчы
Иҗат, аеруча,
рәссам
“Әни ялга киткәч”
хикәясендәге малай белән Әхмәтне
чагыштыры
характерларга
Укытучы
булып эшли
төзелмәсе.
Д. Аппакова
биографиясен
сөйләргә
20
Д. Аппакова “Сөяк сап лы пәке” хикәясе
1
Уку дәресе
(аңлатмалы
уку)
21
Беренче хикәя (дәвамы).
1
22
Икенче хикәя (дәвамы)
1
Уку дәресе
(аңлатмалы
уку)
Уку дәресе
(аңлатмалы
уку)
23
Өченче хикәя
(дәвамы)
1
Уку дәресе
(аңлатмалы
уку)
24
Дүртенче хикәя
(йомгаклау)
1
Уку дәресе
(аңлатмалы
уку)
25
“Мин – зур ярдәмче”
темасын йомгаклау
1
Йомгаклау
дәресе
26
“Татарстан” темасы.
Англия кунаклары.
1
Уку дәресе
(аңлатмалы
уку)
27
“Татарстан – туган
җирем” темасына хикәя
төзү
1
Бсү
28
Татарстан – мөстәкыйль
дәүләт
1
Сөйләм
телен үстерү
Хикәядә күтәрел
Фил, пәке, ке-релгән мәсьәлә сә, сап, шәп,
ләргә укучыларберьюлы,
ның үз карашын
булдыру.
Укучыларның
Курка, кинәт,
аңлап, йөгерек
шома, булыр
укуларына иреш
Укучыларны
Карандаш иятекст белән эшсе, курчак
ләү күнекмәләрен камилләште
Укучыларны
Сызгыра, кыч
хикәянең план–кыра, сумса
ын төзергә өйрәтү һәм план бу енча әңгәмә
Укучыларның үз
Үзгәртү, үкефикерләрен манү, кичереш,
тур һәм ачык
хакым юк,
итеп әйтә белүләренә ирешү.
Укучыларның
10 мин тест
Өйрәнелгән
иҗади эшли
сүзләрне
белүләренә
кабатлау.
ирешү.
Татарстан – мөстәкыйль дәүләт
Текстны анализ лап укып, мәгъ лүмат алу
бурычын кую.
Укучыларны туган як турында
белгәннәренә тая
-нып, хикәя төзергә һәм дөрес
дәлилли белергә
өйрәтү.
Күпдәлилле фи керләү тибын-
Ниһаять, дәүләт, сәясәт,
җәмгыять, ил
Хикәяне сәнгатьле
укырга, эчтәлеген
сөйләргә
Хикәяне сөйләргә
өйрәнергә
Хикәяне сөйләргә
өйрәнергә
Беренче өлешен
сөйләргә
өйрәнергә
Хикәяне сөйләргә
Әтисе сөяк саплы
пәкене ни өчен
Рөстәмгә бирде?
Фикереңне яз
Көтелгән
кунак
төзелмәсе
Хикәяне сәнгатьле
укырга
Шартнамә,
күпмилләтле,
ышаныч,
тантана
Хикәяне сөйләргә
өйрәнергә
Идарә итү, ти
–гез хокуклы,
Татарстанны Чит илдән килгән
ң гимны
кунакларга
дәресе
29
Мин яратам сине,
Татарстан!
1
30
М.Ш.ШәймиевТатарстанның беренче
Президенты
1
31
Казан – Татарстанның
башкаласы.
1
32
Йомгаклау дәресе
(Татарстан – туган
җирем)
Диалоглар уку һәм төзү.
1
Иомгаклау
дәресе
1
Бсү
34
Мөстәкыйль эш. Тест.
(Татарстан темасы)
1
Мөстәкыйль
эш дәресе
35
Казан театрлары.
1
Текст
өстендә
эшләү
36
Татар композиторлары.
Салих Сәйдәшев.
1
37
“Яшь туристлар”
җыры.
1
Текст
өстендә
эшләү
Текст
өстендә
эшләү
33
Сөләм телен
үстерү дәресе (диалог,
монолог)
Уку дәресе
дагы текстка үз
өстәмәләрен кертеп, әңгәмә
үткәрү.
Укучыларның
аңлап, йөгерек
укуларына иреш.
Укучыларның
күзаллауларын
киңәйтү.
бурыч,
башлык
төзелмәсе
Кала, канәфер
горур, җан
Тарихи
Сайлау
Тәмамлый
Укучыларның
Борынгы
әдәби сөйләм
күнекмәләрен
камилләштерү.
Сөйләм
Тема буенча
күнекмәләрен
сүзләрне
камилләштерү
кабатлау
Сорау-җавапларны ситуациягә
туры китереп
куя белү.
Татарстан
Тест
темасын
йомгаклау.
Әдәбият-сәнгать дөньясында.
Казан шәһәрендә
Чыгыш ясый,
-ге театрлар ту әсәр, сәхнә,
рында мәгълү танылган
мат биреп, уку чыларны яңа
белемнәр белән
коралландыру.
Дөрес уку
Сәләтле, көй
күнекмәләрен
үстерү
Җыр текстын
Менү, учак,
матур, сәнгатьле
куну, юлдаш,
укуга ирешү.
Татарстан турында
сөләргә
әзерләнергә
Шигырьне ятларга
Район ,авыл
атамалары
Текстны сөйләргә
Миллоннан
артык
төзелмәсе
Хикәяне сәнгатьле
укырга
106 нчы бит9 нчы
күнегү сорауларына телдән җавап
Тема буенча 5
сорау (тест)
әзерләп килергә
“Казан-Татарстан
ның башкаласы” –
хикәя әзерләргә
Татар академия
театры турында
сөйләргә
әзерләнергә
Текстны сөйләргә
Җырны ятларга
38
Муса Җәлилнең тормыш
юлы һәм иҗаты.
1
Текст
өстендә
эшләү
Фикерләү
күнекмәләрен
үстерү
39
“Суык бабай” шигыре
1
Сәнгатьле
уку дәресе
40
Бәйрәмнәр.
1
Бсү
41
Афишалар төзү.
“Әдәбият-сәнгать
дөньясында”
темасын йомгаклау.
1
Бсү
Сәнгатьле уку
күнекмәләрен
үстерү.
Бәйләнешле
сөйләм
күнекмәләрен
үстерү.
Сөйләм телен
үстерү.
42
Иптәшең үзеңнән яхшы
булсын.
1
Бсү
43
“Чын дуслар”хикәясе.
(Кадерле редакция)
1
Текст
өстендә
эшләү
дәресе
44
“Яңа чана” хикәясе.
1
Текст өстендә эшләү
дәресе
45
“Сашаның дуслары”
хикәясе.
1
45
“Сашаның дуслары”
хикәясе буенча әңгәмәдәрес.
“Кинога барганда”
хикәясе.
1
Текст өстендә эшләү
дәресе
Дәресәңгәмә
47
Текст өстендә эшләү
дәресе
Хөрмәт итү,
үлемсез, җыентык,
яшерен
Әйләнәсендә,
әйләнергә,
ефәк кушак,
116 нчы биттәге
диалогларны
ятларга
10 мин тест
Лаеш районыннан
чыккан бер
сәнгать вәкиле
турында сөйләргә
Иптәшең үзеңнән яхшы булсы
Дусларың белән
таныштыра белү
күнекмәләрен
булдыру.
Укучыларның
аңлап укуларына
ирешү, күтәрелгән мәсьәләләргә
үз карашын
булдыру.
Йөгерек укуны
камилләштерү.
Матур, дөрес
итеп уку.
Диалогик-монологик сөйләмне
камилләштерү.
Хикәянең төп
фикерен табып,
бәя бирү ысул лары формалаш-
Шагырь
биографиясен
сөйләргә
өйрәнергә
Шигырьне ятларга
Көтелгән
кунак
төзелмәсе
“Безнең дуслык”
дигән темага
кечкенә сочинение
язарга
Берүзе,
сөендем
Хикәяне үзгәртеп
төзергә
Һәркайсының
кызгана,
ватарсың,
рәхәтләнеп
Йөрәге авырту, кан басы –
мы
Хикәяне сөйләргә
Хикәяне укырга
Хикәяне сөйләргә
Авызы ерылган, аяклары
җиргә тими,
аяклары бии
Хикәяне сәнгатьле
укырга
башлады
48
49
“Кинога барганда”
хикәясе
(дәвамы)
1
Диалогик-монологик
сөйләм. 116 нчы дәрес
1
Текст өстендә эшләү
дәресе
Бсү
50
“Туган көн” җыры.
1
Сәнгатьле
уку дәресе
51
Ш.Галиевның тормыш
юлы һәм иҗаты.
1
Текст өстендә эшләү
дәресе
52
“Кунаклар” шигыре.
1
Сәнгатьле
уку дәресе
53
Мәзәкләр.
Уеннар.
1
Текст өстендә эшләү
дәресе
54
“Юлдаш – авыл эте”
хикәясе.
1
Текст өстендә эшләү
дәресе
55
“Юлдаш – авыл эте”
хикәясе буенча диалог –
1
Бсү
Хикәядәге герой
-ның эш-гамәллә
-ре аша үз-үзеңә
бәя бирә белергә
өйрәнү.
Диалогикмонологик
сөйләмне
камилләштерү.
Көнбатыш,
түбәле капка,
чыланган,
кызганыч
Контроль
“Чын дуслык нинди була?” –темасы
-на хикәя язарга,
узылган текстлардан файдаланырга
Туган көн – күңелле бәйрәм.
Әңгәмәдәшеңне
Белгәннәр,
туган көнгә
тылсымчы,
чакыра, туган
түләүсез,
көн белән котлау
күнекмәләрен
үстерү.
Аңлап уку
Җыкнтык, хакүнекмәләрен
лыкара, лаек
булдыру
була, гадел,
кыю
Татар халкының
Өлеш, сумса,
милли ризыкбавырсак,
ларының исемнәрен атап,
сөйләмгә кертү.
Мәзәкләрнең
10 мин тест
Башваткыч
эчтәлеген
Мәзәк
аңларга ирешү,
төркемнәрдә
уеннар уйнау.
Дүрт аяклы дусларыбыз.
Укучыларны
Токым, кыя
дөрес, сәнгатьле
фәт, гадәт,
укырга өйрәтү.
койрыгын бол
-гый
Диалогикмонологик
Хикәянең
эчтәлеген
сөйләргә
Якын, ялтырый, шатлана,
Җырның сүзләрен
ятларга
Ш.Галиевның
биографиясен
сөйләргә
Шигырьне ятларга
Мәзәкләрнең
берсен сөйләргә
Хикәяне сәнгатьле
укырга
Үзегез төзегзн бер
диалогны ятларга
56
лар төзү.
“Авыл эте Акбай”
пьесасы.
1
57
“Авыл эте Акбай”
пьесасы (дәвамы)
1
58
Хат язу күнекмәләрен
үстерү.
1
Бсү
59
Этләр – сугышта!
1
Текст өстендә эшләү
дәресе
60
Р. Вәлиева
“Рәхәт безнең Акбайга”
1
Сәнгатьле
уку дәресе
61
“Авыл эте Акбай”
пьесасын сәхнәләштерү.
1
Бсү
62
“Сәламәт тәндә –
сәламәт акыл” 146 нчы
дәрес
1
Текст өстендә эшләү
дәресе
63
Гата Камский – атаклы
шахматчы.
1
Текст өстендә эшләү
дәресе
64
“Мин – балыкчы”
шигыре
1
Сәнгатьле
уку дәресе
65
“Сәламәт тәндә –
сәламәт акыл” темасын
йомгаклау.
1
Бсү
Текст өстендә эшләү
дәресе
Текст өстендә эшләү
дәресе
сөйләм үстерү.
Хикәяне роль ләргә бүлеп,
сәнгатьле уку.
Хикәяне
рольләргә бүлеп,
аңлап уку.
сөяк
Кәеф,
сөйләшә
Өзекне сәнгатьле
укырга
Иртүк
Билләһи
Ялганлау
Бүлекнең
эчтәлеген
сөйләргә
Сүзләрне
тематик
берләштерә
белү.
Оператив хәтер
эшчәнлегенә
бәйле сәләтләрне
үстерү.
Исән-сау
Онык
Әбигә хат язарга
Элемтәче
Хәбәр
Яралы
Этләр турында
кызыклы
мәгълүмат
әзерләргә
Сәнгатьле уку
Юа
күнекмәләрен
Үтүкли
камилләштерү.
Беркем
Театраль
Тыңлаучан
осталыкларын,
Алга
фикерләү
Озата
сәләтләрен
Хәйләкәр
үстерү.
Сәламәт тәндә – сәламәт акыл
Бәйләнешле
Тартма, аерысөйләм үстерү.
ла алмый,
чыныгу,
шөгыльләнә
Туган якның
Үрнәк,ихтыяр
күренекле
көче, дөнья,
шәхесләре белән
чын-чынлап,
танышу.
үрнәк
Сәнгатьле уку
Балыкчы, яр,
күнекмәләрен
тал, диңгез
камилләштерү.
Сөйләм
Өйрәнелгән
күнекмәләрен
сүзләрне
камилләштерү.
кабатлау
Шигырьне ятларга
Песиегез турында
сөйләгез
Хикәянең
эчтәлеген
сөйләргә
Гата Камскийй
турында сөйләргә
өйрәнегез
Шигырьне ятларга
Атаклы спорт мастерлары турында
мәгълүмат тупла
1
67
“Фәндүс, Илдус һәм
Фирдүснең урманга
сәяхәте” хикәясе.
Юл йөрү кагыйдәләре
68
“Настя” хикәясе.
1
69
“Олегның эте Бим”
1
70
“Кызыл. яшел, сары” юл
йөрү кагыйдәләрен үтәү
турында сөйләшү
Йомгаклау дәресе
1
66
1
Текст өстендә эшләү
дәресе
Бсү
Текст өстендә эшләү
дәресе
Текст өстендә эшләү
дәресе
Бсү
Лексиканы
сөйләмдә
активлаштыру
Сәнгатьле уку
күнекмәләрен
камилләштерү
Юл йөрү кагыйдәләрен аңлауларына ирешү.
Юл йөрү кагый дәләрен аңлауларына ирешү.
Юл йөрү кагый дәләрен аңлауларына ирешү.
Сәяхәт, кыр –
гый хайван
Текстны сәнгатьле
укырга
Ашыгу,
җәяүле,
Юл йөрү
кагыйдәләрен
ятларга
Хикәяне сәнгатьле
укырга
Борылыш
Төсләр
Ишегалды,
бераздан,иснәү
Текстны сөйләргә
“Кызыл. яшел,
сары” -хикәя язып
килергә
1/--страниц
Пожаловаться на содержимое документа