close

Вход

Забыли?

вход по аккаунту

код для вставкиСкачать
Сыйфат
Олы Тархан урта мәктәбенең
I категорияле укытучы Ногманова
Гөлүсәр Җәвит кызы
Сораулары
Кайсы?
Нинди?
Кайдагы?
Дәрәҗәләре
Гади дәрәҗә
Чагыштыру дәрәҗәсе
Артыклык дәрәҗәсе
Кимлек дәрәҗәсе
Гади дәрәҗә
Предметның гадәти (төп)
билгесен белдерә
Ак, тыныч, уйчан
Чагыштыру дәрәҗәсе
Бер предметтагы билгенең, башка предметтагы
билге күләме белән чагыштырганда,я бераз
артыграк, я азрак булуын күрсәтә.
Гади дәрәҗәдәге сыйфатларга –рак, рәк кушымчалары ялгап ясала:
кызыл+рак- кызылрак, көчле+рәккөчлерәк.
Артыклык дәрәҗәсе
Бер предметтагы билге күләменең башка барлык
предметларга караганда күбрәк булуын белдерә
Артыклык дәрәҗәсе өч төрле юл белән ясала:
1) Көчәйткеч кисәкчәләр ярдәмендә: кып+кызыл- кыпкызыл;
2) иң, үтә, дөм һәмбашка кисәкләр белән: иң акыллы,
дөм караңгы һ.б.
3) Бер үк сыйфатны кабатлау аша: сарының сарысы
һ.б.
Кимлек дәрәҗәсе
Предметтагы билгенең гади
дәрәҗәгедән кимрәк булуын
белдерә.
-су,-ча,-сыл,-сел,-мса,-гылт,-гелт һ.б.
Кушымчалар ярдәмендә ясала:
ал+су-алсу,салкын+ча-салкынча һ.б.
Сыйфат төркемчәләре
Асыл сыйфатлар
Нисби сыйфатлар
Дәрәҗәгә куела: тәмлерәк
Дәрәҗәгә куелмый: иртәнге
Исемләшә:
Акыллының сүзе кыска
Исемләшү сирәгрәк очрый:
Китапларның өстәлдәгеләрен
алып куйдым
Абстракт исемнәр ясала:
Матурлык, юмартлык
Абстракт исемнәр ясалмый
Күпчелеге тамыр, ясалмалары
да бар: ямьле
Күпчелеге ясалма: язгы, кышкы
Төрле җөмлә кисәкләре( аергыч, Гадәттә аергыч, сирәк кенә
хәбәр, хәл) була:
хәбәр була: Ишек бикле
Җылы көннәр башланды. Бүген
көн җылы. Әлфия матур бии.
Ясалышы
1)Тамыр сыйфат: яшел (алан)
2) Ясалма сыйфат: тәртипле (бала)
3) Парлы сыйфат: вак-төяк (йомыш)
4) Кушма сыйфат: сигезьеллык (мәктәп)
1. Сыйфатлар
-эшнең билгесен;
- предметның билгесен;
- билгенең билгесен белдерә.
2. Сыйфат дәрәҗәләре
- дүрт;
- өч;
-ике төрле була.
Тест
7. Тәмле, күркәм, батыр, сүзчән, сизгер сүзләре
- асыл сыйфатлар;
- нисби сыйфатлар;
- исемнәр.
8. Тиңдәш( кисәк), язма(эш) сүзләре
- исемнәр;
- нисби сыйфатлар;
- асыл сыйфатлар.
3. Сыйфат ачыклаган исем
9. Әче, күк, кызыл, яшел, ал сыйфатларының
-сыйфатланмыш;
кимлек дәрәҗәсен
-саналмыш;
-аныкланмыш дип атала.
- ясап була;
- ясап булмый;
4. Сыйфатланмышы төшеп калган сыйфатлар
-исемгә күчә;
- кайберләреннән ясап була.
10. Көз үзе белән салкын җил, кыш рәхимсез суык бураннар
алып килгән җөмләсендәге сүз
исемләшә;
- исемләшми.
5. Сыйфатлар җумләдә
-ия;
- тәмамлык;
- хәл;
- аергыч;
- хәбәр булып килгән.
11. Аның суы тәмле дә, салкын да, шифалы да җөмләсендәге
- аергыч, хәл, хәбәр булып килә.
6. Исемләшкән сыйфатлар җөмләдә
сүз
- аергыч;
-баш кисәкләр генә;
- хәл;
-Иярчен кисәкләр генә;
- хәбәр булып килгән.
- төрле җөмлә кисәкләре була.
Бирем. Сыйфатларны
сыйфатланмышлары белән парлап
әйтегез.
• Өзән елга якты астында көньяктан төньякка таба ялтырап ага-ага
да алдына каршы чыккан ташлы тауларга барып бәрелә: бу киң
биек ташларны үтеп чыга алмагач, кинәт кояш баешы ягына таба
борыла да китә. Агым буенча сул ягында киң сазлыклар, яшел
тугайлар, болыннар,
бай печәнлекләр тудыра; алар эчендә таллар үстерә; киң, зур
якты күлләр ясый ул. Ә уң ягыннан, баскычланып- баскычланып,
тауның биек
ак ярлары йөгерәләр дә йөгерәләр. Бу ак ташлар, елганың тирән
ятуларыннан берсе турында кинәт тукталып, текә стена белән су
өстенә асылалар. Моны үткәч, ташлар бетә, зур тау, елгадан эчкә
таба сөзәкләнеп кереп, менә-менә дә куе урманга барып терәлә.
Менә шул тауның көндезге кояшка караган сөзәк битләвендә
Бикьяр авылы чәчелеп утыра.
1/--страниц
Пожаловаться на содержимое документа