close

Вход

Забыли?

вход по аккаунту

Quality Stereo Audio with Added Network Functionality;pdf

код для вставкиСкачать
Mühazirə 5
ÜRƏYĠN VƏ ĠRĠ DAMARLARIN
AUSKULTASĠYASI.
ÜRƏKDƏ ƏMƏLƏ GƏLƏN SƏS
FENOMENLƏRININ YARANMA
MEXANIZMI, ONLARIN
FƏRQLƏNDIRICI XÜSUSIYYƏTLƏRI
Dosent Qabulova R.Ġ.
Daxili xəstəliklərin propedevtikası kafedrası
Dosent R.Ġ. Qabulova, DXP kafedrası
 Fiziki
müayinə üsulu olub, orqanların fəaliyyəti
zamanı meydana gələn səslərin dinlənilməsidir
 Vasitəli və vasitəsiz üsulları vardır
Dosent R.İ. Qabulova, DXP kafedrası
ÜRƏK-DAMAR SĠSTEMĠNĠN MÜAYĠNƏSĠ
Əsas müayinə üsulları
Subyektiv
Obyektiv
Baxma
Palpasiya
Perkussiya
Auskultasiya
Dosent R.İ. Qabulova, DXP kafedrası
Əlavə müayinə üsulları
EKQ, ExoKQ, KAQ,s.
Ürək fəaliyyəti zamanı meydana
çıxan səs fenomenlərinin
dinlənilməsi və qiymətləndirilməsi
məqsədilə aparılır
Diaqnostik dəyəri:
ürək xəstəliklərinin diaqnostik
meyarlarını aĢkar etməyə imlan
verir
Dosent R.İ. Qabulova, DXP kafedrası
Ürək fəaliyyəti zamanı meydana çıxan səs
fenomenləri:
Dosent R.İ. Qabulova, DXP kafedrası
Nəyi bilməliyik?
 Ürəyin auskultasiyasının müayinə üsulu kimi əhəmiyyətini, diaqnostik
imkanlarını
 Ürək fəaliyyətinin mərhələləri və
 Ürək tonlarının əmələgəlmə mexanizmini
 Əsas ürək tonlarının ucalığına təsir edən amilləri
 Auskultasiyanın qaydalarını
- ürək qapaqlarının dinlənilmə nöqtələri
- ürək qapaqlarının dinlənilmə ardıcıllığı
 Əsas ürək tonlarının fərqləndirici xüsusiyyətlərini
 Əsas ürək tonlarının qiymətləndirilmə meyarlarını
 Əlavə tonların mexanizmi
 Küylərin əmələ gəlmə mexanizmi
 Küylərin fərqləndirilməsi və qiymətləndirilməsi meyarlarını
Nəyi bacarmalıyıq?
Ürəyin və magistral damarların auskultasiyasının aparılması nı
Tonların qiymətləndirilməsi (məs, əsas tonların ucalığının dəyiĢməsi,
ikiləĢməsi, s)
Küylərin ayırd edilməsi və qiymətləndirilməsi (sistolik, diastolik, üzvi,
funksional, s)
Dosent R.İ. Qabulova, DXP kafedrası
Dosent R.İ. Qabulova, DXP kafedrası
ÜRƏK FƏALIYYƏTININ MƏRHƏLƏLƏRI
MƏDƏCĠKLƏRĠN SĠSTOLASI (0,33 с)
MƏDƏCĠKLƏRĠN DĠASTOLASI (0,37 с)
1. GƏRGĠNLĠK MƏRHƏLƏSĠ (0,08 с)
а) asinxron yığılma (0,05 с)
б) izometrik yığılma (0,03 с)
1. PROTODIASTOLA MƏRHƏLƏSĠ
• Protodiastola (0,04 san) və
• izometrik boĢalma mərhələsi (0,08 san)
2. MEZODĠASTOLA -Mədəciklərin passiv
dolma mərhələsi 0,25 с
•Sürətli dolma (0,08 san)
•Ləng dolma (0,17 san)
3. PRESĠSTOLA
Mədəciklərin aktiv dolma mərhələsiQulaqcıqların sistolası (0,10 san)
2. QANIN QOVULMA MƏRHƏLƏSĠ
(0,25 с)
а) sürətli qovulma (0,12 с)
б) ləng qovulma (0,13 с)
Dosent R.Ġ. Qabulova, DXP kafedrası
Dosent R.İ. Qabulova, DXP kafedrası




Birinci ton (S1) - əsasən mədəciklərin
izometrik yiğilma dovrundə
meydanan gəlir
Ġkini ton (S2) – protodiastolik dövrdə
Üçüncü ton (S3) – sürətli dolma
mərhələsində
Dordüncü ton (S4) – qulaqciqlarin
yiğilmasi dövründə
S1 - 4 KOMPONENTĠ
S2 – 2 KOMPONENTĠ VARDIR
Dosent R.İ. Qabulova, DXP kafedrası
I TONUN NORMAL ĠNTENSĠVLĠYĠNĠ TƏMĠN EDƏN AMĠLLƏR
 ĠZOMETRĠK YIĞILMA DÖVRÜNDƏ KAMERALARIN
HERMETĠKLĠYĠ (XÜSUSĠLƏ AV QAPAQLARIN KĠP
BAĞLANMASI)
 ĠM DÖVRÜNDƏ MƏDƏCĠKLƏRĠN YIĞILMA SÜRƏTĠ
- MĠOKARDDA MÜBADĠLƏ PROSESLƏRĠNĠN SÜRƏTĠ VƏ
ĠNTENSĠVLĠYĠ
- MƏDƏCĠYĠN SĠSTOLĠK HƏCMĠ
 TĠTRƏMƏDƏ ĠġTĠRAK EDƏN STRUKTURLARIN SIXLIĞI
 ĠZOMETRĠK YIĞILMADAN ƏVVƏL QAPAQ TAYLARININ
VƏZĠYYƏTĠ
Dosent R.İ. Qabulova, DXP kafedrası
II TONUN NORMAL ĠNTENSĠVLĠYĠNĠ TƏMĠN EDƏN AMĠLLƏR

AO VƏ AA AYPARA QAPAQLARININ HERMETIKLIYI

QAPAQLARIN PROTODIASTOLADA BAĞLANMA SÜRƏTI
- MAGISTRAL DAMARLARDA AT SƏVIYYƏSI
- MIOKARDIN BOġALMA (DIASTOLANIN) SÜRƏTI

AYPARA QAPAQLARIN VƏ DAMAR DIVARININ SIXLIĞI

AYPARA QAPAQLARIN PROTODIASTOLADAN ƏVVƏL VƏZIYYƏTĠ
Dosent R.Ġ. Qabulova, DXP kafedrası
Dosent R.Ġ. Qabulova, DXP kafedrası





Otaqda sakitlik və optimal temperatur
olmalidir
Xəstənin döĢ qəfəsi paltardan azad
olunmalidir
Tüklər su ilə isladilmalidir, qadınlarda
süd vəzisi yuxari və sola doğru
çəkilməlidir
Auskultasiya adətən xəstənin oturmuĢ
və ya ayaqüstə vəziyyətində , nəfəsvermə
fazasinda (10-20 san) aparilir
Lakin qarĢiya qoyulmuĢ məqsəddən asili
olaraq:
 xəstənin sol böyrü üstə (mitral qüsurlar zamani),
 Ģaquli, önə əyilmiĢ (aortal qüsurlar zamani),
 çöməlmiĢ və ya diz-dirsək vəziyyətində
 fiziki gərginlikdən sonra,
 dərin nəfəsalmanin zirvəsində (trikuspidal
qüsurlar zamani) aparila bilər
Dosent R.Ġ. Qabulova, DXP kafedrası

Həkim auskultasiya zamani xəstədən
sağda və ya xəstənin önündə
dayanmalidir və ya əyləĢməlidir

Fonendoskopu döĢ qəfəsi üzərində
yerləĢdirməzdən əvvəl palpator
üsulla auskultasiya nöqtəsinin yeri
müəyyənləĢdiilməlidir ( məs, i
nöqtədə - zirvə vurğusu təyin
edilməlidir və ya perkutor olaraq
ürəyin sol sərhədi tapilmalidir)

Fonendoskop bədən səthinə hermetik
yerləĢdirilməlidir
VĠDEO Dosent R.Ġ. Qabulova, DXP kafedrası

Fərqləndirici xüsusiyyəti
I ton
II top
DAHA YAXġI EġĠDĠLĠR
(UCALIĞI)
ZĠRVƏ NAHĠYƏSĠNDƏ
ÜRƏYĠN ƏSASINDA
ÜRƏK FƏALĠYYƏTĠNƏ
MÜNASĠBƏTĠ
UZUN PAUZADAN
SONRA EġĠDĠLĠR
QISA PAUZADAN
SONRA EġĠDĠLĠR
YÜKSƏKLĠK
BƏM (ALÇAQ
TEZLĠKLĠ)
ZĠL (YÜKSƏK
TEZLĠKLĠ)
DAVAMETMƏ
MÜDDƏTĠ
0,09-0,12 c
0,05-0,07 c
YUXU ARTERĠYASININ
PULSASĠYASINA VƏ
ZĠRVƏ VURĞUSUNA
MÜNASĠBƏTĠ
ARTERĠAL NƏBZƏ
UYĞUN GƏLĠR
UYĞUN GƏLMĠR
Dosent R.İ. Qabulova, DXP kafedrası
Zirvə
Ürəyin
əsası
Dosent R.İ. Qabulova, DXP kafedrası
Əsas tonların (I və II) ucalığının dəyişməsi
 Əsas tonların hacalanması və ikiləşməsi
 Əlavə tonların meydanan çıxması
- III və IV tonların güclənməsi
- mitral qapağın açılma tonu (MQAT)
- Sistolik çırtma
- Perikard ton

Dosent R.İ. Qabulova, DXP kafedrası
ƏSAS TONLARIN UCALİĞININ DƏYİŞMƏSİ
ÜRƏKDAXİLİ (İNTRAKARDİAI)
GÜCLƏNMƏ
BAZEDOV XƏSTƏLİYİ
FİZİKİ GƏRGİNLİK
KARLAŞMA
KƏSKİN Mİ
MİOKARDİT
HİPOTİREOZ
HİDROPREİKARD
Dosent R.İ. Qabulova, DXP kafedrası
ÜRƏKDƏN XARİC (EKSTRAKARDİAL)
GÜCLƏNMƏ
NAZİK DÖŞ
QƏFƏSİ,
QANIN
DURULAŞMASI,
, AĞ CİYƏRLƏRİN
KƏNARLARININ
BÜZÜŞMƏSİ
KARLAŞMA
PİYLƏNMƏ,
QALIN ƏZƏLƏ
QATI
EMFİZEMA, ,
SOLTƏRƏFLİ
PLEVRİT
TONLARIN
DƏYİŞMƏSİ
GÜCLƏNMƏ
KARLAŞMA
I TON
I TON
MĠTRAL STENOZ,
EKSTRASĠSTOLA
II TON
II TON
ARTERĠAL
HĠPERTENZĠYA
MĠTRAL
ÇATIġMAZLIQ,
MĠOKARD
ĠNFARKTĠ,
MĠOKARDĠT
Dosent R.İ. Qabulova, DXP kafedrası
AORTAL
ÇATIġMAZLIQ,
AORTAL STENOZ

Miokardin yiğilma sürətinin
artmasi
- Metabolizmin intensivləĢməsi:
 Taxikardiya
 Tireotoksikoz
-
Sistolik həcmin və diastolik
dolmanin azalmasi
Mitral stenoz
ekstrasistola

ĠMY dövründən əvvəl qapaq
taylarinin sallanmiĢ vəziyyəti:
Məs, Ekstrasistola

Ürək stukturların sərtləĢməsi
o
Dosent R.İ. Qabulova, DXP kafedrası
1
KARLAŞMA (1,2)
GÜCLƏNMƏ (3)
2
Dosent R.İ. Qabulova, DXP kafedrası
3
HAÇALANMA – 0,04 SAN
ĠKĠLƏġMƏ 0,07 SAN
I TON
FĠZĠLOJĠ – dərin nəfəsvermə
PATOLOJĠ – His dəstəsi ayaqciğinin blokadasi
II TON
FĠZĠOLOJĠ – dərin
nəfəsalma
PATOLOJĠ – mitral stenoz, His dəstəsi ayaqcığının blokadasi,
aorta mənfəzinin daralmasi, arterial hipertenziya
Dosent R.İ. Qabulova, DXP kafedrası




Mитрал гапаьын ачылма тону , II tondan 0,07-0,13
san (билдирчин ритми) sonra
перикард тон – дистола фазасында битишмиш
перикард вярягяляринин титрямяси. (0,08-0,14 san)
Sistolik çırtma (erkən- aortanın aterosklerozu,
mezosistolik və ya gecikmiş sistolik çirtma –
mitral qapağın prolapsı)
Cапма ритми – зирвядя вя йа солда ЫЫЫ – ЫВ
габырьаарасы сащядя дюш сцмцйцнцн кянарында
ешидилир - ЫЫЫ вя ЫВ тонун эцжлянмяси zamanı
eşidilir
Dosent R.İ. Qabulova, DXP kafedrası
Dosent R.İ. Qabulova, DXP kafedrası
Чапма ритми (цчщядли ритм)
протодиастолик чапма ритми ЫЫЫ тонун
эцжлянмяси;
 пресистолик чапма ритми ЫВ тонун эцжлянмяси;
 мезодиастолик чапма ритми ЫЫЫ вя ЫВ тонларын
эцжлянмяси;

Dosent R.İ. Qabulova, DXP kafedrası
 Ряггас
ритмi (ембриокардийа)
систола вя диастола фазаларынын давам
мцддяти барабярляшир
– кяскин цряк чатышмазлыьы, пароксизмал
тахикардийа, бядян температурунун
йцксялмяси вя с. патолоъи вязиййятлярдя
Dosent R.İ. Qabulova, DXP kafedrası
Dosent R.İ. Qabulova, DXP kafedrası



кцйцн цряк фазасында олан мцнасибяти (систола,
диастола);
кцйцн локализасийасы (йяни ян йахшы ешидилдийи
нюгтя);
кцйцн ютцрцлмяси (əsasən qanın axın istiqamətində)
Hansı vəziyyətdə daha yaxĢı eĢidilməsi
Fiziki gərginliklə əlaqəsi
кцйцн акустик хцсусиййяти
-тембри (yumĢaq, üfürücü, və ya kobud, miĢarlayıcı)
Gücü (sakit, uca)
Даваметмяси(uzunmüddətli, qısa)

ейни заманда (2 вя даща чох) гапаг вя дяликлярин
зядялянмясиндя кцйлярин фяргляндирилмяси.



Dosent R.İ. Qabulova, DXP kafedrası
протосистолик
мезосистолик
Эежикмиш систолик
щолосистолик
Азалан протодиастолик вя
артан пресистолик
Узунмцддятли
щолосистолик
Dosent R.İ. Qabulova, DXP kafedrası
Систоло-диастолик
 Цзви
кцйляр
Səbəbi: цряйин гапагларынын вя диэяр
анатомик структурларын цзви zədələnməsi.
 Функсионал
кцйляр
Səbəbi: цряйин, гапаг апаратынын
функсийасынын позулмасы, ганын щярякят
сцрятинин артмасы, юзлцлцйцнцн азалмасы
(анемийалар, тиреотоксикоз, вя с. заманы
ямяля эялир)
Dosent R.İ. Qabulova, DXP kafedrası
Кцйляр
Цряк дахили (интракардиал)
Цзви
Црякдян кянар (екстракардиал)
Перикардын
Plevra
Дамарларын
Дамарларын
Фуксионал сцртцнмя Перикардиал
эенишлянмяси,
стенозу
кцйц
кцй
аневризмасы
Мядяжикарасы,
Гапагларын
гулагжыгарасы
зядялянмяси. чяпярин дефекти
Газанылмыш
вя диэяр
цряк гцсурлары анаданэялмя
гцсурлар
Nисби
чатышмаз
лыь, стеноz
Динамик
Щипертиреоз
Sinir
oyanıqlığı
Анемик
qanın
özlülüyünün
azalması
Папилйар язялялярин
Диэяр сябябляр
АВ-гапагларын фиброз функсийасынын позулмасы:
1. Qрещеm-Стилл кцйц.;
щalqanın эенишлянмяси:
Папилйар язялялярин
2. Fлинт. кцйц;
Innervasiyas.
pozulm.
Dosent R.İ. Qabulova, DXP kafedrası
3. Кумбс кцйц;
Митрал гапаьын пролапсы
ÜZVĠ və funksional
küylərin diferensiasiyası
Üzvi küylər
Funksional küylər
Həm sistolik, həm diastolik
Əsasən sistolik
Daimidir
Daimi deyil
Istənilən nöqtədə eşidilə bilər
Əksərən ağ ciyər arteriyası üzərində
Kobud, mişarlayıcı
Yumşaq, üfürücüdür
Ötürülür
Ötürülmür
Qapaq zədələnməsinin başqa
əlamətləri ilə müşaiyət olunur
bu cür əlamətlər olmur






Azalan protosistolik – MÇ
Rombvari mezosistolik –
AS
Holosistolik –
Mədəcikarası çəpərin
defekti
Iyəbənzər holosistolikA.art stenozu
Protodiastolik pesistolik
güclənmə ilə - MS
Sistolo-diastolik – Botall
axacağının açıq qalması
Dosent R.Ġ. Qabulova, DXP kafedrası
Xüsusiyyətlər
Intrakardial
Perikardın sürtünmə
küyü
lokalizasiya
Auskultasiya nöqtələri
Ürəyin mütləq kütlük
nahiyəsi
Ürək fazalarına
münasibəti
Ya sistolik, ya da diastolik
Həm sistolada, həm
diastolada eşidilə bilər
Davametmə
Daimidir
Daimi deyil
Yayılması
Qanın qovulma
istiqamtində
Xarakterik deyil
Səsin tembri, ucalığı,
xarakteri
kobud, müxtəlif
intensivlikli
Kobud, cırmaqlayıcı,
qulağa daha yaxın
Xəstənin vəziyyəti
Hansı qapağın
zədələnməsindən asılıdır
Önə əyilmiş vəziyyət,
fonendoskopla təzyiq
etdikdə güclənir
Dosent R.İ. Qabulova, DXP kafedrası
Диастолик функсионал кцйляр:

Физики эярэинлик заманы бязян аорта
цзяриндя протодиастолик кцй
ешидилир, ясасян йенийетмялярдя
ешидиля биляр;



Флинт кцйц
Qрещем-Стиlл кцйц
Kumbs küyü

Dosent R.İ. Qabulova, DXP kafedrası
Аь жийяр
Аорта гапагларынын
артерийасынын
чатмамзлыьында
эенишлянмяси заманы
мейдана чыхан
мейдана чыхан нисби
пресистолик Флинт кцйц
гапаг чатмамазлыьы
Qрещем-Стилл кцйц
Dosent R.İ. Qabulova, DXP kafedrası
Dosent R.İ. Qabulova, DXP kafedrası
Diqqətinizə görə təşşəkkür edirəm!
Dosent R.İ. Qabulova, DXP kafedrası
1/--страниц
Пожаловаться на содержимое документа